Quitte of dubbel voor de economie

Wie de scherp stijgende werkloosheid, die zondag werd gemeld door de Centra voor Werk en Inkomen (voorheen de arbeidsbureaus), al een schok vond mag zich schrap zetten voor morgen. Dan komt het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) met zijn eerste schatting voor de economische groei van Nederland over het vierde kwartaal van vorig jaar. De voortekenen zijn niet goed.

Sinds het eerste kwartaal van 2001 is de economische groei in feite verdwenen. Bij latere revisies van de kwartaalgroei bleek zelfs dat er een periode is geweest in de laatste twee kwartalen van 2001, waarin er twee kwartalen achtereen een lichte krimp optrad. En twee kwartalen krimp op rij geldt als een recessie. Dat hij slechts achteraf werd geconstateerd, is er debet aan dat het niet algemeen bekend is dat Nederland al een kleine recessie achter de rug heeft. Cumulatief komt de economische kwartaalgroei in de zeven kwartalen tot aan de herfst van vorig jaar op maar 0,7 procent. En in de eerste drie kwartalen van vorig jaar was er slechts 0,1 procent groei.

Wat voegt het cijfer van morgen daar aan toe? Schattingen van de precieze uitkomst van de Nederlandse kwartaalgroei zijn bijzonder moeilijk. Maar wat er van het vierde kwartaal bekend is, geeft geen aanleiding tot optimisme.

Er zijn analisten die rekenen met een nulgroei in het vierde kwartaal, met kans op een lichte krimp. Hoe de uitkomst ook exact uitvalt, duidelijk is dat er een achtste achtereenvolgend kwartaal van stagnatie zal worden gerapporteerd.

Zo gaat de Nederlandse economie met een slakkengang 2003 in. Een verdere daling van zowel het consumentenvertrouwen, het producentenvertrouwen als de beurskoersen sinds het begin van dit jaar suggereert dat het voorlopig niet beter wordt. Voor het internationale bedrijfsleven geldt dat ook. Philips-topman Gerard Kleisterlee zei gisteren weinig herstel in 2003 te verwachten, scheidend topman van Akzo Nobel, Kees van Lede, liet een soortgelijk geluid horen.

Daarmee ontstaat een kans dat na de vergeten recessie van anderhalf jaar geleden er in Nederland een tweede recessie achteraan komt. Krimp in het vierde kwartaal van 2002 is niet langer ondenkbaar, zij het dat die wellicht pas bij latere revisies van het economische groeicijfer boven water komt. Krimp in het huidige, eerste kwartaal, mag eveneens niet worden uitgesloten. Twee recessies achtereen heten een `dubbele dip'. Onder die omstandigheden is de enige werkgelegenheid die nog fors toeneemt, die bij Centra voor Werk en Inkomen zelf.