VS verbolgen over blokkade NAVO-steun

De Verenigde Staten hebben verbolgen gereageerd op de aanhoudende verdeeldheid binnen de NAVO over militaire hulp aan Turkije als voorbereiding op een eventuele oorlog tegen Irak.

De Amerikaanse minister van Defensie, Donald Rumsfeld, sprak gisteren in Washington van een ernstige vergissing. Hij voegde er aan toe dat de onenigheid een mogelijke aanval op Irak niet zal vertragen. ,,De planning moet doorgaan, desnoods buiten de NAVO om'', aldus Rumsfeld. Hij zei dat het geschil het voortbestaan van het Atlantisch bondgenootschap op langere termijn niet bedreigt.

Duitsland, Frankrijk en België blokkeerden gisteren opnieuw de voorbereidingen in NAVO-verband voor militaire hulp aan Turkije voor het geval van een oorlog tegen Irak. De drie landen menen dat elke militaire voorbereiding op een oorlog de diplomatieke inspanningen ondermijnt om een politieke oplossing te vinden. Ze onderstreepten gisteravond in een korte gezamenlijke verklaring dat zij hun bondgenootschappelijke verplichtingen ,,in het bijzonder jegens Turkije'' volledig zullen nakomen.

De Turkse premier Abdullah Gül toonde vanmorgen in Ankara begrip voor de opstelling van de drie landen. Hij zei dat het veto zich ,,niet tegen Turkije'' richtte en hij zei erop te vertrouwen dat de NAVO-partners hun verplichtingen zullen nakomen. Ook in regeringskringen in Berlijn werd vanmorgen onderstreept dat het geschil ,,niet gaat over Turkije''. Van instemming met de voorbereidingen in dit stadium zou ,,het signaal zijn uitgegaan dat de NAVO ergens achter staat waar we nog niet zijn'', aldus Duitse diplomaten. Zij wierpen elke suggestie van beschadiging van de transatlantische betrekkingen verre van zich. ,,We weten als geen ander wat we aan de VS te danken hebben gehad en we zijn ons er terdege van bewust hoe belangrijk de VS nog steeds zijn voor de vrede en veiligheid in Europa.''

De Duitse bondskanselier Gerhard Schröder zei gisteravond in Berlijn dat hij zich ,,tegenover de Duitse bevolking verplicht'' voelt het verzet tegen een eventuele oorlog tegen Irak niet op te geven. Hij zei dat zijn rood-groene coalitie een mandaat van het volk had gekregen om zich in te zetten voor vrede. Daaraan wil hij zich houden.

Volgens Schröder betreft de keuze voor vrede een ,,historische beslissing'' en een ,,wegwijzer naar een nieuwe koers'', die bepalend is voor de ontwikkeling van Europa in de komende vijftien jaar. Het gaat er om, aldus de bondskanselier, of de ,,multipolaire wereld'' behouden blijft, of dat er in de toekomst nog maar één grootmacht is die de wereld overheerst. Hij beklemtoonde dat het nu van groot belang is dat er geen onenigheid ontstaat tussen Duitsland en Frankrijk.

Een meerderheid (57 procent) van de Britten is het niet eens met de stelling dat de VS en Groot-Brittannië inmiddels overtuigend hebben aangetoond dat militaire actie tegen Irak noodzakelijk is. Dit blijkt uit een peiling in het Britse dagblad The Times van vandaag. Van de ondervraagden vindt 86 procent dat de wapeninspecteurs in Irak meer tijd moet worden gegund om hun werk af te ronden. Uit de peiling blijkt dat de steun voor de Labour-partij van premier Tony Blair, Bush' trouwste bondgenoot in de politiek jegens Irak, is gezakt naar het laagste niveau in tien jaar.