Tegen beursmalaise kan Philips niet op

Bij Philips wordt nog vol huiver teruggedacht aan de verliezen van de Centurion-reddingsactie van tien jaar geleden. Maar de verliezen van Centurion vallen nog in het niet bij de enorme afschrijvingen waar Philips dit keer mee wordt geconfronteerd.

Bestuursvoorzitter Gerard Kleisterlee van Philips heeft zijn lesje geleerd. ,,Voorspellen van beurskoersen kan ik niet, anders zou ik hier niet zitten.'' Precies een jaar geleden verklaarde hij dat Philips in 2002 winstgevend zou worden: in alle opzichten zwarte cijfers. Het werd een recordverlies. Het elektronicaconcern bleek vanochtend voor maar liefst 3,2 miljard euro in de verliezen te zijn beland, waardoor de geruchtmakende verliescijfers rond Jan Timmers Centurion-operatie verbleken.

De rode cijfers zijn echter voor het grootste deel het gevolg van afwaarderingen van belangen in mediabedrijf Vivendi (1,9 miljard), automatiseerder Atos Origin (921 miljoen) en de beeldschermenfabrikant LG Philips Displays (275 miljoen). En die afboekingen zijn weer het gevolg van de beursmalaise die Kleisterlee niet had zien aankomen. De lage koersen zorgen er ook voor dat Philips extra pensioenlasten heeft. Het gevolg is dat de Philips-topman de externe factoren graag buiten beschouwing laat.

,,We hebben nog voor 6 miljard euro aan beleggingen en deelnemingen in de boeken staan. We denken dat de markten zich nu op het laagste punt bevinden, maar zeker daarvan kunnen we niet zijn'', aldus Kleisterlee. ,,Los van de afboekingen verwachten we dat de operationele activiteiten verder zullen verbeteren. We zijn nu al operationeel winstgevend, dus dat geldt voor het lopende jaar ook.'' Kleisterlee en financieel bestuurder Jan Hommen lieten zich vanochtend positief uit over de resultaten van het concern, maar hun boodschap blijft moeilijk. Het politieke klimaat (`special effects in the Middle East' volgens Kleisterlee), de malaise op de beurs en daling van de dollar zijn factoren die met kostenbesparingen, voorraadbeheer en nieuwe marketing lastig bestreden kunnen worden.

Desondanks lieten ze niet na te wijzen op de verbeteringen die intern zijn gerealiseerd. Philips heeft op dit moment nog twee verlieslatende divisies: chips en componenten. Het laatste bedrijfsonderdeel doekt Philips op door deze deels onder te brengen in andere bedrijfsonderdelen, deels te verkopen. De andere vier bedrijfsonderdelen blijven dit jaar naar verwachting winstgevend en Kleisterlee heeft er zijn zinnen op gezet het lek in de belangrijke chipdivisie dit jaar boven water hebben. Maar hij weigert aan te geven wanneer de chipfabrieken, die slechts voor de helft benut worden, quitte gaan draaien.

Kleisterlee zegt aan een verbouwing van het concern te werken waardoor de blik meer op de klanten en de markten wordt gericht. ,,De afgelopen tien jaar waren we te veel intern gericht.'' Verder moet het concern één gezicht krijgen, via het programma Towards one Philips. De topman wil op operationeel, financieel en strategisch gebied de samenhang tussen de vijf divisies sterk verbeteren. ,,Dat is een fundamentele verandering'', verklaarde Kleisterlee vanochtend. Als voorbeeld van marketingsucces noemde hij de verkoop van het Senseo-koffieapparaat (2 miljoen stuks waarvan 1 miljoen in Nederland), de elektrische tandenborstel en de dvd-recorder.

Bijkomend effect van het nieuwe beleid is het drukken van de kosten, waardoor de winstmarge over de hele linie moet verbeteren. Maar de daarvoor vastgestelde doelstellingen, op het moment dat hij twee jaar geleden de leiding van Cor Boonstra overnam, zijn inmiddels onderwerp van discussie met de commissarissen. De doelstellingen bleken, in de economische bloeiperiode van drie jaar geleden, veel te hoog te liggen. Na twee recordverliezen op rij klinkt de eerder ten doel gestelde winstgroei van 10 procent per jaar bijzonder vreemd.

,,De doelstellingen moeten worden bijgesteld, alleen al omdat de economische groei is afgenomen'', vertelde Kleisterlee. ,,Dit is alleen nog niet het moment om dat te doen.'' Maar waarom, liet hij in het midden. Met nog 6 miljard euro aan beleggingen en deelnemingen in de boeken die bij verdere koersdalingen de winst opnieuw aantasten kijkt Kleisterlee liever nog even met een schuin oog naar het financiële en politiek klimaat buiten de deur. Het bekendmaken van twee recordverliezen op rij maakt ook een topman beducht.