Onbevangen over rotsen en passen

Multisporten, een veeleisende combinatie van fietsen, lopen en kajakken, is razend populair in Nieuw Zeeland.

,,Voor mij is het de combinatie van een fysieke uitdaging en het leren kennen van je mentale grenzen in een overweldigende omgeving.'' John Hellemans is een Nederlandse sportarts, die al geruime tijd in Nieuw Zeeland woont. Het aldaar razend populaire multisporten is de nieuwste passie van de erkende `triatlongoeroe'. ,,Nieuw-Zeelanders zijn heel goed in multisport. Ze lopen onbevangen hard over steile bergpassen en kajakken urenlang over snelstromende verlaten rivieren die ze soms nauwelijks kennen. Een triatlonwedstrijd is een race, multisport is ook avontuur. Als Nederlander vond ik die verlaten natuur altijd heel intimiderend.''

Hellemans was afgelopen weekend toeschouwer aan de eindstreep van de Coast to Coast, een 240 kilometer lange multisportwedstrijd van het westen naar het oosten van het Zuidereiland. De Coast to Coast is een icoon op de Nieuw-Zeelandse sportkalender. Niet alleen professionele multisporters, maar ook zeer fitte recreanten zien de fiets-, hardloop- en kajakwedstrijd als een roeping waaraan zij zich minimaal één keer in hun leven moeten overgeven.

,,De meesten komen daarna terug'', zegt Robin Judkins, die de race afgelopen weekeinde voor de 21ste keer organiseerde. ,,Dit is de oudste en beste multisportrace ter wereld'', beweert hij zonder een spoor van twijfel in zijn stem. ,,Multisport is populair in de Verenigde Staten, Zuid-Afrika en Scandinavië, maar nergens is het terrein zo overdonderend mooi als hier in Nieuw Zeeland. En nergens doorkruis je een bijna leeg land van strand tot strand.''

De 49-jarige Hellemans, zesvoudig triatlonkampioen van Nieuw Zeeland en vervolgens actief als coach, voltooide de race vorig jaar in een estafette met zijn in zijn tweede vaderland geboren dochter Fleur, toen 21 jaar oud. Zij liep de loopetappe over de verlaten Goat Pass, een dertig kilometer lange route over de Nieuw-Zeelandse Alpen, de bergketen die de natte westkust van de droge oostkant van het land scheidt. Waar je moet lopen is lang niet altijd duidelijk; snelstromende rivieren moeten tientallen keren worden overgestoken en rotsen maken de tred onzeker. Met mist en regen wordt dat gevoel van isolement vaak nog intenser.

Hellemans: ,,Fleur is een Nieuw-Zeelandse, opgegroeid met een innige band met de natuurlijke omgeving. Als klein kind liep ze al op blote voeten door de rotspartijen van rivierbeddingen. Veel Nieuw-Zeelandse deelnemers zien die pas in de wedstrijd voor het eerst. Bang ervoor zijn ze bijna nooit, terwijl ik me altijd zorgen maakte over alles wat er mis kon gaan.''

Vorig jaar deed Hellemans mee aan een dertig dagen durende multisportwedstrijd van het uiterste zuiden van Nieuw Zeeland naar de Noordkaap. ,,Dat was mijn Tour de France, ik wilde weten hoe ik met grote lichamelijk inspanningen, dag in dag uit, kon omgaan. Ik heb in die race echter vooral mijn angst voor de onherbergzame Nieuw-Zeelandse wildernis overwonnen.''

Organisator Judkins wil zijn evenement een grotere internationale uitstraling geven, maar het aantal deelnemers uit het buitenland is vooralsnog beperkt. ,,Je moet hier maanden trainen, voordat je het terrein goed doorgrondt. Het meenemen van fietsen en boot is ook niet altijd eenvoudig en onze seizoenen zijn tegengesteld aan het noordelijk halfrond.''

Overzeese deelname betekende overigens bijna een streep door de winnende serie van Steve Gurney, de 39-jarige Nieuw-Zeelander die sinds 1996 ongeslagen is. De fullprof was slechts vier minuten sneller dan de veertien jaar jongere Tasmaniër Kris Clauson een te verwaarlozen marge op een totaaltijd van elf uur en één kwartier die Gurney nodig had voor de tocht van Kumara naar Christchurch.

Ondanks hartstochtelijke aanmoedigingen van zijn stadgenoten slonk Gurneys voorsprong snel. Na de finish stortte hij ineen. Het blik bier van de sponsor waarmee alle deelnemers op de eindstreep worden opgewacht, kwam niet aan zijn lippen. ,,Ik kon het de mensen hier niet aandoen dat een Aussie zou winnen. Daarom bleef ik doorgaan, ook terwijl ik scheel uit mijn ogen keek. Dit is wel de laatste keer dat ik meedeed, dit was de zwaarste race die ik ooit heb gedaan'', mompelde de gedehydrateerde Gurney, gelegen aan een infuus.

Clauson daarentegen oogde fris aan de meet. ,,Ik had geen idee wat me hier te wachten stond. Mijn specialisme is kajakken, maar ik miste de detailkennis van de etappe over de rivier'', vertelde de ambtenaar van het Tasmaanse ministerie van natuurbeheer. Een betere organisatie van zijn campagne lijkt in de nabije toekomst geen overbodige luxe. Waar Gurney bij de overgangsfases op een team van vijf helpers kon bogen, was Clauson aangewezen op de hand- en spandiensten van slechts zijn vriendin. Dat kostte hem minuten.

Sportleraar Marco de Groot (36) uit Bilthoven was de enige Nederlandse deelnemer. Hij had in de tweedaagse versie van het evenement bijna vijf uur meer nodig dan Gurney. De Groot genoot het meest van de kajakroute van 68 kilometer over de Waimakariri-rivier, die het smeltwater van de Alpen naar de Stille Oceaan vervoert. De naam betekent dan ook niets anders dan `koud water' in het Maori, de taal van de inheemse bewoners. ,,Wanneer je daar zo uren weg van bruggen en wegen langs ravijnen vaart, is het zo intens genieten dat je er vleugels van krijgt'', aldus De Groot, die even de weg volkomen kwijt was. ,,Toen we eenmaal in de stad aankwamen, leek er aan de bebouwing echter geen einde te komen. Ik had geen idee waar ik was. Wat een uitgestrekte stad is het hier. Het strand leek eindeloos ver weg.''