Kubrick's maanlanding

Begin jaren zeventig had Stanley Kubrick voor de opnames van zijn speelfilm Barry Lyndon een speciale lens nodig. Het verhaal speelde in de achttiende eeuw en de perfectionist Kubrick wilde scènes filmen met alleen kaarslicht. Na lang zoeken vond hij een Zeiss-lens die speciaal voor de ruimtevaartorganisatie NASA was gemaakt om satellieten aan een donkere hemel te filmen. De vraag waar de documentaire Opération lune mee begint is: waarom leende NASA die geheime en zeer kostbare lens uit aan de in de Verenigde Staten omstreden regisseur Stanley Kubrick?

Stanley Kubrick (1928-1999) kreeg die lens, legt zijn weduwe Christiane uit, omdat hij eind jaren zestig iets voor de NASA en president Nixon heeft gedaan. Ze laat een brief zien op het papier van het Witte Huis met het stempel `Top secret'. En dan gaat het los. Voormalige directeuren van de CIA, van de NASA, adviseurs en ministers van president Richard Nixon, allemaal komen ze in beeld om een tipje van de sluier op te lichten. Precies zoals dat iedere dag op de televisie in al die andere documentaires gebeurt.

Kubrick heeft iets te maken met de maanlanding van 1969, waarover al heel lang hardnekkige geruchten gaan dat die in scène is gezet in een filmstudio. In Opération lune vertelt iemand die destijds bij het programma betrokken was over de deal die NASA en overheid sloten met Hollywood: jullie helpen ons met de maanlanding, mogen jullie een president leveren. In 1981 werd de acteur Ronald Reagan benoemd.

De een na de andere autoriteit bevestigt het betoog: de politici Henry Kissinger, Donald Rumsfeld, Lawrence Eagleburger en de astronauten David Scott en Buzz Aldrin – allemaal geven ze voor de camera hun betrokkenheid toe.

Het is heerlijk twijfelen aan de maanlanding van 1969. De Franse cineast William Karel laat in zijn voor cultuurzender Arte gemaakte documentaire heel veel bewijzen zien. Van de vlag die wapperde op de windstille maan, tot de veel te diepe voetsporen van Neil Armstrong. Kubrick had net in 1968 zijn ruimte-opera Space Odyssey 2001 voltooid en dat maakte hem inderdaad de ideale man om de NASA en Nixon een handje te helpen. De decors stonden nog klaar in de studio in Londen. En u, zegt William Karel, moet niet alles geloven wat ze op de televisie vertellen.

Dark side of het moon (Opération lune), VPRO, morgen, Ned.3, 23.57-0.55u.