`Ik zou niet naar M-Oosten gaan'

De reisbranche bereidt zich voor op de gevolgen van een oorlog tegen Irak. Scenario's voor evacuatie liggen klaar.

Reisje boeken naar het Midden-Oosten? Het kan nog steeds. Alle grote reisbureaus hebben vluchten, hotels en rondreizen in de aanbieding naar bestemmingen als de Arabische Emiraten, Oman, Jordanië, Egypte of het zuiden van Israël. Maar de baliemedewerkster van TUI aan het Damrak in Amsterdam zal er geen reclame voor maken. ,,Ik zou zelf zeker niet gaan en beveel het ook niet aan'', zegt ze. De dreiging van een oorlog tegen Irak raakt de reisbureaus. ,,Het is de afgelopen weken aanzienlijk rustiger geworden'', zegt Romana Engeman, directeur van de overkoepelende reisbureauclub ANVR.

Het ANVR presenteerde gisteren cijfers waaruit blijkt dat er tot medio januari nog 7 procent meer zomervakanties werden geboekt dan in dezelfde periode vorig jaar. Door de toenemende dreiging van een oorlog zakte de markt daarna in. Opvallend is het grote aantal boekingen naar Turkije. De oorlogsangst onder consumenten lijkt, voorlopig, aan het buurland van Irak voorbij te gaan.

De grote reisorganisaties hebben evacuatieplannen klaar liggen, mocht de oorlog uitbreken. ,,De klant is onze eerste zorg'', zegt de woordvoerder van marktleider TUI Nederland, ,,de mensen die op reis zijn in getroffen gebieden moeten we veilig terugbrengen.'' TUI oefent met verschillende noodscenario's. Het ongemak daargelaten hoeven reizigers geen schade te ondervinden van een afgebroken vakantie. Bij elke geboekte vakantie betaalt de consument een bijdrage aan het calamiteitenfonds, waaruit de kosten van repatriëring worden betaald. Een ander financieel potje, het zogenoemde Garantiefonds Reisgelden, verzekert vakantiegangers van restitutie van hun kosten als een aangesloten reisorganisatie failliet gaat.

De crisis rond Irak kan grote economische gevolgen hebben voor reisondernemingen, waarvan sommige nog niet of nauwelijks zijn hersteld van de klap van 11 september 2001. Nummer twee op de Europese markt, het Britse MyTravel (in Nederland onder meer eigenaar van de vroegere NBBS-reisbureaus) kwam eind 2002 al aan de rand van de afgrond te staan. Dankzij een extra bankkrediet is het bedrijf voorlopig gered. Binnen TUI Nederland is een interne brief uitgegaan waarin het management bezuinigingen aankondigt. TUI wil geen commentaar geven.

Dingeman: ,,We zijn een kwetsbare sector, marktgevoelig en met veel concurrentie.'' De reiswereld klampt zich vast aan een historisch precedent. In februari 1991 begon de eerste oorlog tegen Irak en viel het aantal vakantieboekingen dramatisch terug. Daarna kwam het inhaaleffect, waardoor '91 uiteindelijk het beste omzetjaar in de geschiedenis werd.