Bush is nog radicaler dan Reagan

,,Het is gemakkelijker de kogel te ontwijken die recht op je af komt dan de pijlen in je rug.'' Met deze Chinese zegswijze maakt het Amerikaanse zakenblad Fortune duidelijk dat oorlog tegen Irak niet de enige barrière is op weg naar een overtuigend herstel van de economie. Er zijn er meer, zoals bijvoorbeeld de permanente daling van de beurskoersen. Het blad wijst er op dat de 500 grootste ondernemingen in de tweede helft van januari dit jaar tien procent van hun beurswaarde verloren. Bovendien doet Wall Street de laatste maanden niks anders dan winstverwachtingen omlaag draaien. In oktober vorig jaar verwachtten de analisten voor 2003 nog een winstgroei van gemiddeld 17,8 procent. Nu zijn ze al tevreden met 13 procent winstgroei. Niet alleen de verzwakking van de dollar is een rem op de groei, maar ook het verschijnsel dat ,,de toestand van de overheidsfinanciën sinds de Tweede Wereldoorlog niet zo slecht is geweest''.

,,De heisa over het beëindigen van de individuele belasting op dividend'' zou ons bijna doen vergeten hoe goed de regering-Bush de werkloosheid te lijf gaat, vindt het Amerikaanse zakenblad Forbes. ,,Zo'n Persoonlijk Herintredings-Tegoed van drieduizend dollar zou de eerste stap kunnen zijn in een fundamentele herziening van ons werkloosheidssysteem.'' Sommige staten hebben al soortgelijke programma's. En het feit dat werklozen daardoor sneller weer aan het werk zijn is volgens het blad onomstreden.

,,Veel economen'', schrijft het Amerikaanse zakenblad BusinessWeek, ,,denken dat belasting op consumptie de groei meer stimuleert dan de belasting op sparen en beleggen.'' Maar dat laatste doen de belastingbetalers met hoge inkomens het meest. Daarom ziet het Amerikaanse publiek het voorstel om individuele belasting op dividend af te schaffen als een douceurtje voor de elite.

De begrotingsvoorstellen van de regering-Bush laten volgens het blad zien dat de huidige president een waardig volgeling is van de vroegere president Reagan. Het blad typeert de Bush-plannen als ,,een geloofsbelijdenis in de theorie van de aanbodeconomie''. Deze houdt onder andere in dat forse belastingverlaging de groei stimuleert en dat de groei de terugval in belastinginkomsten compenseert. Maar dat veronderstelt wel een versnelling van de groei van 3 tot 3,5 procent per jaar. Het blad concludeert daarom dat Bush het begrotingstekort te lijf wil gaan door ,,te gokken op groei in plaats van de belastingen te verhogen''.

BusinessWeek voorspelt dat Bush het nog moeilijk zal krijgen, omdat de gematigde Republikeinen zijn voorstellen veel te radicaal vinden. En volgens het blad zijn zij het die momenteel in het Congres de doorslag geven. Daarom zal het voorstel om de dividendbelasting voor individuen af te schaffen het niet halen, voorspelt het blad. En als een oorlog met Irak langer duurt dan een week of zes, zullen nog veel meer voorstellen sneuvelen.

Ook de Financial Times denkt in zijn weekendeditie dat Bush water in de wijn zal moeten doen omdat Bush' versie van Reagonomics de gematigde Republikeinen veel te ver gaat. Want van hen heeft hij volgens het blad in het Congres het meeste te duchten. De critici bestempelen het plan-Bush als onrechtvaardig. Immers, de belastingvoorstellen komen voor een onevenredig groot deel de rijken ten goede. Volgens het Tax Policy Center, een project van de Urban Institute en de Brookings Institution, zou het vijfde deel van de Amerikanen met de laagste inkomens genoegen moeten nemen met een belastingvoordeel van minder dan één procent van het totaal, het vijfde deel in het midden van de inkomensschaal zou er voor zes procent van profiteren, en het vijfde deel aan de top zou 75 procent van het voordeel incasseren. Bush overtreft Reagan in radicaliteit omdat hij er geen boodschap aan heeft dat zijn voorstellen de begroting opzadelen met het grootste tekort in de Amerikaanse geschiedenis.

Toch is het niet zo dat Bush zomaar wat voorstelt. Want de meeste Amerikanen hebben wel oren naar belastingverlaging, blijkens een Gallup-opiniepeiling van vorige maand. Zelfs de omstreden verlaging van dividendbelasting kreeg steun van 58 procent van de respondenten.

,,Amerika is niet zozeer op weg naar een vorm van neo-Reaganisme, maar naar iets dat verder gaat'', meent het Britse weekblad The Economist. Het concludeert dat realisering van Bush' voorstellen inhoudt dat de meeste Amerikanen geen belasting meer over hun spaargeld hoeven te betalen. De inkomstenbelasting zou in feite veranderen in loonbelasting. En daarmee ,,zou het land een enorme stap zetten op de weg naar een systeem van consumptiebelasting''.

Het blad gelooft geen woord van Bush' verzekering dat het begrotingstekort binnen de perken blijft. Die `retoriek' is in tegenspraak met de tekst van de voorstellen. Daaruit blijkt dat het Bush-team voor volgend jaar al een tekort verwacht van 307 miljard dollar, bijna 3 procent van het bruto binnenlands product. ,,Dat is veel erger dan ze nog maar zes maanden geleden voorspelden.'' Erg vreemd is het volgens het blad ook dat de begroting geen aparte post laat zien voor de kosten van oorlog met Irak, terwijl nu al duidelijk is dat ,,het Bush-team later dit jaar om meer geld voor defensie zal vragen''.