`Botonderzoek van IND bij jonge asielzoekers deugt niet'

Het radiologisch onderzoek dat door de Immigratie- en Naturalisatiedienst (IND) wordt gebruikt om de leeftijd van jonge asielzoekers vast te stellen, is onbetrouwbaar. Dit stelt een kinderradioloog van het Academisch Ziekenhuis in Maastricht. Zijn kritiek kwam gisteren naar voren tijdens een rechtszitting in Arnhem, waarbij twee jeugdige asielzoekers stellen dat zij door een foutief leeftijdsonderzoek ten onrechte geen verblijfsvergunning hebben gekregen. Volgens de IND waren de asielzoekers bij hun komst naar Nederland, drie jaar geleden, negentien jaar. Zij waren daarmee een jaar te oud om als alleenstaande minderjarige asielzoeker (ama) aangemerkt te worden en zodoende een voorlopige verblijfsvergunning te krijgen. De asielzoekers zonder identiteitspapieren stellen dat ze drie jaar jonger zijn dan de IND beweert.

De IND stelt bij twijfel over de minderjarigheid van asielzoekers sinds 1999 via röntgenfoto's van de sleutelbeenderen de leeftijd vast. Vorig jaar zijn 1.700 van dit soort onderzoeken verricht. Als een stuk weefsel aan het sleutelbeen is vastgegroeid is de onderzochte persoon volgens de IND vrijwel zeker twintig jaar of ouder. In 40 procent van de gevallen bleken de personen meerderjarig te zijn, terwijl zij het omgekeerde claimden. Het botonderzoek staat al geruime tijd ter discussie omdat er geen rekening wordt gehouden met de verschillen in ras en er geen goed vergelijkingsmateriaal is. Veel ama's zijn afkomstig uit Afrika of Azië. Ook de Inspectie voor de Gezondheidszorg (IGZ) heeft bezwaar tegen de wijze waarop de IND te werk gaat. De IGZ wil dat een medisch-ethische commissie het sleutelbeenonderzoek toetst. De IND heeft dit tot dusver geweigerd. De Nationale Ombudsman noemt de handelwijze van de IND ,,onbehoorlijk''.

Kinderradioloog S. Robben bekritiseert in de methode van het leeftijdsonderzoek. Volgens hem is met röntgenfoto's niet goed vast te stellen of de sleutelbeenderen volgroeid zijn. Als de persoon die onderzocht wordt ook maar een paar millimeter verkeerd is gepositioneerd, kan de indruk ontstaan dat het sleutelbeen volgroeid is. ,,Een goed geschoten röntgenfoto is een toevalstreffer'', concludeert M. Keunen van het Medisch Advies Kollektief, de instelling die opdracht heeft gegeven voor de contra-expertise door de radioloog. Ook het alternatief, een CT-scan, is volgens haar onbruikbaar om de kalenderleeftijd vast te stellen. Als de rechter het leeftijdsonderzoek als ondeugdelijk bestempelt, zullen veel afgewezen asielzoekers een schadevergoeding claimen.