Lord Chancellor vermengt te veel functies

Bijna kreeg Lord Irvine, leider van het Hogerhuis, rechter en minister van Justitie, een loonsverhoging ter waarde van het salaris van een beginnende leraar.

Als Derry Irvine, de Britse Lord Chancellor en minister van Justitie, in de geschiedenisboeken terechtkomt is het niet vanwege zijn spaarzaamheid.

Eerst was er de rel rond de restauratie van zijn appartement in Westminster, waarvan alleen al 100.000 euro voor handbeschilderd behang op kosten van de belastingbetaler. Daarna was er onwelkom nieuws over zijn pensioenregeling van twee miljoen pond, terwijl de oudedagsvoorziening van talloze landgenoten dezer dagen langzaam verdampt. En vrijdag werd bekend dat Irvine een loonsverhoging van ruim twaalf procent toucheerde, op de dag dat leraren en soldaten van de regering de opdracht kregen de buikriem aan te halen met loonsverhogingen van een paar honderd pond per jaar, iets meer dan de inflatie.

De 22.000 pond (35.000 euro) extra die Irvine zou gaan verdienen ligt net boven het totale jaarsalaris van een beginnende leraar in Londen en is zelfs het dubbele van wat een soldaat eerste klas per jaar verdient. Met 203.000 pond per jaar leek Irvine de best betaalde Britse overheidsdienaar te worden. Dit weekeinde bedacht hij zich nadat een opstand dreigde onder Labour-parlementariërs en vakbondsbestuurders over vermeende ,,zakkenvullerij''.

Vrijwel zeker hebben minister van Financiën Gordon Brown, de mede-Schot die Irvine's bloed wel kan drinken, en premier Blair (175.000 pond per jaar) hem gevraagd een gebaar te maken. Hun argumenten in de loonstrijd met brandweermannen, metrobestuurders en verpleegsters dreigden ongeloofwaardig te worden. De oppositie beschuldigde de regering er al van ,,één maat voor hardwerkende ambtenaren te hanteren'' en ,,een andere voor zetbazen van New Labour''. Irvine neemt nu genoegen met 2,25 procent loonsverhoging, evenveel als zijn collega-ministers in het kabinet Blair.

De ,,gerechtvaardigde opslag'' was een technische kwestie en geen inhaligheid, zei Downing Street aanvankelijk. Irvine's salaris ligt wettelijk 2.500 pond hoger dan dat van de hoogste rechter en die moet weer 10.000 pond meer verdienen dan de hoogste ambtenaar. Omdat beide collega's er fors op vooruit gingen, ging Irvine er nog beter op vooruit, luidde de verklaring. Tot woede van Ian Gibson, de Labour-parlementariër die de opstand regisseerde. ,,Je kunt je verschuilen achter alle formules ter wereld, maar uitendelijk moet je je afvragen wat hij meer waard is dan een onderwijzer'', aldus Gibson.

Lord Irvine of Lairg (62), zoon van een leidekker uit Inverness, geldt als een briljant jurist. Tony Blair en zijn vrouw Cherie Booth hebben elkaar ontmoet toen ze allebei als aankomend advocaat stage liepen op Irvine's kantoor. Zijn benoeming als Lord Chancellor door young Blair, zoals hij zijn ex-pupil blijft noemen, maakte Irvine tot een van de grootste `machten achter de troon'. Maar van zijn `missie' om het Britse justitiële stelsel te hervomen is tot nu toe weinig terecht gekomen.

Irvine's functie blijft een symbool voor de Britse vermenging van de trias politica, de wetgevende, uitvoerende en rechterlijke macht. Hij zit in het kabinet als minister van Justitie, een functie die hij deelt met de minister van Binnenlandse Zaken. Hij is – met pruik en zijden kousen – het ceremoniële hoofd van het House of Lords, de Britse Eerste Kamer, die het Lagerhuis en de regering heet te controleren. Als formele chef van het hoogste beroepscollege, de Law Lords, kan hij zelf als rechter vonnissen. Tevens benoemt hij rechters en is hij het hoofd van de advocatuur. Als Cherie Blair haar ambitie om rechter te worden nog wil waarmaken, ondanks het recente schandaal over haar financiële relatie met een veroordeelde fraudeur, is ze van hem afhankelijk. Daarnaast is Irvine een partijman. Twee jaar geleden raakt hij in opspraak nadat hij advocaten en aankomende rechters vroeg om een ,,vrijblijvende'' storting in de partijkas van Labour.

,,Mattheus leert dat men geen twee meesters tegelijk kan dienen'', zei de liberale Lord Lester bij die gelegenheid. ,,[Irvine] dient er wel drie of vier. Zijn naïveteit toont dat zijn ambt hervormd moet worden.'' Misschien komt het er alsnog van. De vaste Kamercommissie voor Justitie die al langer grote moeite heeft met Irvine's macht, zal vermoedelijk deze week opnieuw een poging doen een paar van zijn petten af te pakken. Van eerdere geruchten dat Irvine op het punt stond zijn functie in te ruilen voor een lucratievere baan in de City is al een tijd niets meer gehoord. Maar nu de dienaar van de kroon moet sappelen, komt het er misschien alsnog van.