Gezelligheid kan niet bij grimmige Nas

Rapper Nas klinkt grimmig en kijkt grimmig. Op het podium van the Max, afgelopen zaterdag, werd hij toegejuicht door een uitverkochte, toegewijde zaal, maar er kon geen lachje af. Pas toen twee van zijn breakdancers zulke razendsnelle capriolen uitvoerden dat hij ze zelf niet kon bijhouden, keek de man even geamuseerd.

Dan blijkt weer eens hoe kwetsbaar de hiphop-formule voor live-concerten is. We zijn inmiddels gewend dat hiphoppers tijdens optredens doorgaans geen instrumenten bespelen, en dat is best. Een of twee mc's en een dj kunnen samen net zo goed overtuigen als de gemiddelde rockband. De rapper moet zich daarvoor iets meer inspannen dan de rocker. Hij heeft tenslotte niets méér te bieden dan zijn woord en presentatie.

Nas leek te twijfelen tussen twee opties: bracht hij op passend zwartgallige wijze zijn duistere raps, of werd het een energieke show met ludieke handlangers? Het werd het laatste. Maar de in het zwart geklede, en constant deadpan-kijkende Nas is geen type voor gezelligheid. Hij heeft de arrogantie van Puff Daddy en de straatwijsheid van The Notorious BIG en dat zullen we weten ook. De avond tevoren had hij op een persconferentie in Londen nog verkondigd dat `Rap niet gewelddadig is, maar het leven is gewelddadig en rap vormt daar een afspiegeling van.'

Vandaar dat hij de zaal uitgebreid liet meezingen met zijn oude hit Got Yourself a Gun, waarin de hoofdpersoon iedereen die een vete heeft aanraadt om een `gun' te kopen. En hoe cru dit ook klinkt, binnen de context – een beschrijving van het leven in de achterstandswijk – is het wellicht nog aardig bedoeld ook: `Pas op jezelf, zorg voor een verdedigingwapen'. Nas bezong vervolgens de voordelen van marihuana (Mary Jane') en riep zichzelf uit tot de Last Real Nigger Alive (van zijn laatste cd God's Son).

Naarmate de show vorderde werd Nas losser, trok zijn dikke jas uit en leek af en toe iets van begeestering over te brengen. Grote bijval kreeg zijn verwensing van collega-rapper Jay-Z, met het korte maar krachtige Fuck Jay-Z. De oorzaak van deze vete is hij zelf waarschijnlijk al vergeten. Maar het hoort bij de show.

Het was jammer dat zijn dj de nuances van de oorspronkelijke beats niet kon overbrengen. Geluidseffecten en koortjes waren hier onhoorbaar. Alle aandacht ging uit naar Nas en zijn hese voordracht. Die weelde was meer dan hij kon dragen.

Concert: Nas. Gehoord: 8/2 Melkweg/Max, Amsterdam.