Boekhouder wint van gloeilampen

Philips presenteert morgen wederom een verlies dat in de miljarden loopt. Net als vorig jaar vooral het gevolg van de belangen in Vivendi en Atos Origin.

En weer gaan de verkopers van scheerapparaten en gloeilampen van Philips het afleggen tegen het hoofd boekhouding van het elektronicaconcern. Een jaar geleden voorspelde bestuursvoorzitter Gerard Kleisterlee nog een winstgevend 2002, maar tegen de afboekingen op de eigen beleggingen bleek geen kruid gewassen.

De kans bestaat zelfs dat Philips morgen een nog groter verlies bekendmaakt dan het verse record van 2,6 miljard euro uit 2001. In de eerste negen maanden van dit jaar moest het concern al 1,8 miljard euro afboeken op het belang in het Franse Vivendi. De koers van dit mediabedrijf is na de duikeling in 2001 nog verder gedaald en ook deze waardedaling moet via een afwaardering in de boeken worden verwerkt.

In het vierde kwartaal komt er van de kant van de boekhouding mogelijk nog meer druk op de resultaten dan in 2001. Zo is de waarde van Philips' belang in automatiseerder Atos Origin inmiddels met bijna 1 miljard euro gedaald. Ook deze verplichte afwaardering – een zogeheten impairment – komt ten laste van de operationele winst. Op de deelneming in beeldschermenproducent LG Philips Displays wordt naar verwachting een waardedaling van minimaal 200 miljoen euro doorgevoerd.

Hier blijft het niet bij, want de nettowinst van Philips krijgt nog meer tegenvallers te verwerken. Bij de verliesgevende divisies Semiconductors (chips) en Componenten (onderdelen voor cd-spelers/mobiele telefoons) vindt momenteel een sanering plaats, waarvan de kosten in totaal 400 miljoen euro bedragen. Ook dit bedrag wordt op de verdiensten van de werkvloer in mindering gebracht: zelfs de 1 miljard euro die door de twee best presterende divisies (Licht en Huishoudelijke apparatuur) wordt verdiend, valt hierdoor in een grote boekhoudkundige put.

De financiële analisten verschillen van mening over het uiteindelijke resultaat dat morgen bekend wordt gemaakt, want de schattingen lopen uiteen van 1,5 miljard tot meer dan 3 miljard euro verlies. Over de eerste negen maanden werd al een verlies geboekt van 1,7 miljard euro.

Philips kent nu nog twee verliesgevende divisies, terwijl in 2001 vier van zes sectoren het predikaat probleemkind konden krijgen. De divisie Consumentenelektronica (CE), goed voor meer dan een kwart van de concernomzet, boekte over de eerste negen maanden een positief bedrijfsresultaat van 100 miljoen euro. Over heel 2001 werd een verlies geleden van 649 miljoen euro, en hoewel de verkoop van consumentenelektronica (tv, video, dvd) al jaren niet of nauwelijks rendeert, dreigde Kleisterlee met een keiharde maatregel: de stekker uit CE in de Verenigde Staten. Zo ver komt het niet, want de Philips-topman kon vorige maand melden dat de Amerikaanse CE-activiteiten winstgevend waren geworden en ook voor het lopende jaar wordt daar, na talloze jaren van verlies, weer winst verwacht.

Ook bij Medische Systemen is het verlies omgeslagen in een bescheiden winst. Door verschillende overnames stijgt de omzet van deze divisie met een derde, maar blijven de resultaten, mede als gevolg van de hoge `integratiekosten' vooralsnog achter.

Zijn de vooruitzichten voor de medische industrie erg goed, dat kan niet gezegd worden voor de chipindustrie. Kleisterlee gaf vorige maand nog aan geen herstel op korte termijn te verwachten en ondanks de vele saneringen zorgt de chipdivisie nog altijd voor een operationeel verlies in 2002 van circa 300 miljoen euro. Bij Componenten ligt het verlies weliswaar iets lager, maar gezien de voortdurende verliezen wordt dit onderdeel gesloten: een deel van de activiteiten wordt momenteel verkocht, andere delen vinden een plaats bij de resterende divisies van het concern.

Voor de beleggers, die de koers van Philips in driekwart jaar hebben zien halveren, zijn de winstverwachtingen nog belangrijker dan het resultaat van de verschillende divisies. Gezien de financiële en politieke stemming in de wereld en het uitblijvende herstel van de chipmarkten lijkt de kans op een optimistische prognose zeer beperkt. Mocht Kleisterlee net als over 2002 wederom van een winstgevend jaar uitgaan, dan heeft hij nu één voordeel: de boekwaarde van de belangen in Vivendi en Atos Origin is inmiddels zo laag dat miljarden-afboekingen niet meer mogelijk zijn. En ook voor de verkopers van gloeilampen en scheerapparaten is dat wel zo prettig.