België wil geen `vazal' zijn van de VS

De Belgische minister van Buitenlandse Zaken Louis Michel heeft woede gewekt bij de Amerikanen met zijn twijfel over hun motieven voor een oorlog tegen Irak.

De Belgische minister van Buitenlandse Zaken, Louis Michel, heeft zich wel eens laten ontvallen dat hij ,,niet van diplomaten houdt''. Die zijn de volgens de liberale bewindsman vaak te omzichtig. Gisteren bevestigde hij zijn reputatie voor diverse Belgische media. Op de Vlaamse televisie trok hij openlijk de oprechtheid van de Amerikaanse motieven voor een oorlog tegen Irak in twijfel. De VS hebben volgens hem ,,andere redenen'' dan het aanpakken van massavernietigingswapens. ,,Het belang van de olie. Misschien ook het feit dat de Amerikanen een vijand nodig hebben, omdat ze niet de hand op Osama Bin Laden hebben kunnen leggen''.

Ook de Belgische stap het NAVO-besluit te blokkeren over defensieve steun aan Iraks buurland Turkije verdedigde Michel in harde bewoordingen. Hij zei voor de Franstalige tv dat NAVO-lidstaten geen ,,vazallen'' van de VS zijn. De reden voor de Belgische blokkade is volgens Michel simpel. ,,Anders belanden we in een oorlogslogica en wordt de boodschap gegeven dat het te laat is voor diplomatieke initiatieven'', zei hij tegen De Standaard. Michel wil eerst het verslag over de wapeninspecties op 14 februari in de Veiligheidsraad afwachten. Volgens hem zijn nog diplomatieke oplossingen mogelijk. België steunt dan ook het Frans-Duitse initiatief om de wapeninspecties uit te breiden.

Ook premier Guy Verhofstadt (eveneens liberaal) uitte harde kritiek op Washington. Hij reageerde in De Morgen op minister Colin Powell (Buitenlandse Zaken) die de Belgische blokkade in de NAVO ,,onvergeeflijk'' noemde. ,,Ik laat me niet intimideren door de uitlatingen van Powell'', zei Verhofstadt. De Belgische houding is niet alleen iets van de paars-groene coalitie. Van de christen-democratische oppositie komt nauwelijks een tegengeluid. De groenen zijn het meest kritisch. Michel waarschuwde voor hun ,,simpele slogans'' tegen een oorlog.

Tijdens de Golfoorlog weigerde België – met toen nog christen-democraten in de regering – al munitie te verkopen aan de Britten. België betaalde er later een politieke prijs voor. De Britten blokkeerden de kandidatuur van ex-premier Jean-Luc Dehaene voor het voorzitterschap van de Europese Commissie. Na de terreuraanslagen van 11 september 2001 in de VS lag België ook dwars in de NAVO, toen het ging om eventuele bijstand aan bondgenoot Amerika op grond van artikel 5 van het NAVO-verdrag. De Belgische regering liet de NAVO-vergadering toen urenlang stilleggen voor intern overleg, omdat zij vreesde voor ongeclausuleerde steun. En eind jaren tachtig blokkeerde België (met de socialistische minister van Defensie Guy Coëme) als enige de modernisering van tactische Amerikaanse kernwapens in Europa.

België heeft traditioneel een minder Atlantische reflex dan Nederland. Het land kijkt vaker naar Frankrijk, zoals ook nu weer het geval is. In de NAVO wekt België bovendien irritatie door de geringe defensie-inspanningen – de Belgen hebben het slechtst bewapende leger van alle NAVO-lidstaten.

Minister Michel bleef gisteren de Amerikanen wel ,,vrienden'' noemen. Maar die vrienden moeten volgens hem begrijpen dat de Atlantische betrekkingen ,,niet eenzijdig'' verlopen. ,,Ik moet onze bevolking vertegenwoordigen en zij weet dat de redenen [voor een oorlog tegen Irak] die voorgeschoteld worden niet de echte redenen zijn.'' Zijn uitlatingen komen juist nu premier Verhofstadt deze week naar de VS vertrekt voor een roadshow om Amerikaanse investeerders naar België te lokken. De voorzitter van de Vlaamse werkgevers waarschuwt al voor economische schade door de Belgisch-Amerikaanse botsing.