Poppenkast met een satirische inslag

Al een aantal weken is op zondagavond bij de RVU de 8-delige serie Hokjesgeestigheden van de broers Marco en Tommy van Es te zien. Aanvankelijk had het ruim 200.000 kijkers. Vorige week, toen het over het fictieve psychologisch centrum De Lange Levensles ging, waren er nog 145.000.

Bedenker en hoofdrolspeler Tommy van Es, afgestudeerd historicus en cartoonist, breekt zich het hoofd over de terugval. ,,Het zou de tegenprogrammering geweest kunnen zijn. Op het andere net was Postcodeloterij'', geeft hij als niet al te sterke verklaring.

De broers willen met dit nieuwe programma mens, maatschappij en het individu een satirische spiegel voorhouden. Maar dat komt niet uit de verf. Van Es meent van wel. ,,Het heeft ermee te maken dat wij op een andere manier tv maken en dat mensen daar aan moeten wennen. Het is vreemd – eerst ver boven de 200.000 en de week daarna eronder. Het programma moet zich ontwikkelen. Zo iets moet langzaam groeien.''

Met de ruim veertig typetjes die beiden in de serie spelen willen ze vooral een statement maken tegen het commerciële denken en een tegengeluid ontwikkelen tegen doelgroepentelevisie. Toch komen de karakters – hoewel ze goed naar programma's als van Van Kooten & De Bie en Jiskefet hebben gekeken – niet echt tot leven. Ondanks de knappe grime van Arjen van der Grijn. De depressieve clown, de pechvogel, een supporter, commercieel directeur, agressietherapeut blijven eendimensionale karakters. Hun eigenaardigheden, overslaande stemmen, absurde conversaties en herhalingen passen beter in een geslaagd kinderprogramma. Hoe karikaturaal de broers het ook proberen, tot daverende lachsalvo's leidt het niet.

Volgens Van Es zijn er wel kijkers die het leuk vinden. ,,Vooral jongeren, hoger opgeleiden en vijftigplussers kijker naar ons programma.'' Hij denkt dat het de eigen stijl, hoge tempo, timing en de opbouw is die de kijkers heeft weggejaagd. Amusant is wel de cameravoering. De sketches lopen zo in elkaar over dat het lijkt of een aflevering in één camerabeweging is gedraaid. Aardig is ook de manier waarop camerajournalist Frans Bromet op de hak wordt genomen.

Na de uitzending van vanavond over omgangs- en (mis)communicatie bij een voetbalvereniging, krijgen we nog afleveringen over scheiding en gezin. De Van Essen hebben zich voor hun programma op het dramaturgische vlak laten adviseren door oud-lid van Don Quishocking Pieter van Empelen en cabaretière Hetty Heyting. Misschien hebben zij de broers Van Es wel op het verkeerde spoor gezet.

Gebroeders Van Es - Hokjesgeestigheden, RVU, Ned.3, 22.10-22.40u.