Poetin zal kant van Bush kiezen

Voor Rusland weegt de band met Amerika zwaarder dan die met Irak. Rusland zal geen veto uitspreken tegen een oorlogsresolutie.

Een ingewikkeld cadeau kreeg VN-chef Kofi Annan woensdag van Rusland. Een houten beertje, balancerend op het slappe koord tussen de polen oorlog en vrede. De beer werd in evenwicht gehouden door vijf ballen: de permanente leden van de Veiligheidsraad. Haal één bal weg en de beer stort van het koord. De beer moest Annan voorstellen. De boodschap: houdt de vijf ballen de VS, Groot-Brittanië, Frankrijk, Rusland en China bijeen, in oorlog of in vrede. Anders tuimelen de VN en de internationale rechtsorde de afgrond in.

Een beer op het slappe koord: daarmee vergelijkt onder meer The Economist de Russische Irak-politiek. Moskou speelt een evenwichtsspel zolang dat kan. De officiële lijn: meer tijd voor de VN-wapeninspecteurs en een politieke oplossing. Maar als de VS een oorlogsresolutie tegen Irak indienen, wil Rusland geen veto uitspreken.

Voor Poetin is het een kwestie van tijd rekken en soepel meegeven als het moment zich aandient. In Kiev zette hij de deur naar geweld eind vorige maand al op een kier. Steun voor een `hardere resolutie' tegen Irak sloot Poetin niet langer uit. Kremlin-spindoctor Jastrzjembski zei tijdens een diner in Washington niet langer een 'smoking gun' te eisen, een `gun' alleen zou volstaan. Wellicht bedoelde hij zoiets als de presentatie van de Amerikaanse minister Powell woensdag.

De ratio achter Moskou's strategische terugtocht is simpel. Voor het Kremlin weegt de band met Washington zwaarder dan Irak. Oorlog is onvermijdelijk, gelooft het politieke establishment. Tijdens een forumdebat van experts, afgelopen woensdag, spotte analist Aleksandr Nikitin met het thema van de bijeenkomst: `Komt er oorlog in Irak?' Nikitin: ,,In Washington praten ze louter over Irak na Saddam Hussein. Daarmee is de vraag wel beantwoord, zo lijkt me.'' Niemand sprak hem tegen.

Rusland heeft veel te verliezen in Irak: miljardencontracten op de Iraakse olievelden, acht miljard dollar aan staatsschulden. De 1,52 miljard dollar aan contracten die Rusland vorig jaar met Bagdad tekende, de 200 miljoen die het volgens persbureau Interfax binnenkort hoopt binnen te halen: het is slechts papier. Moskou wil een aandeel in de oliebonanza na de val van Saddam Hussein, wat de gevreesde val van de olieprijs gedeeltelijk compenseert. President Bush heeft Moskou op dat punt meermalen gerust gesteld. Als het althans tijdig ja, dan wel amen zegt in de Veiligheidsraad.

Iraks oude vrienden in Moskou klinken fatalistisch. Generaal Leonid Ivasjov, houwdegen in ruste, foeterde woensdag over de wereldwijde financiële maffia (lees: joden) en de Amerikaanse honger naar olie en wereldhegemonie. Waarna de generaal somber voorspelde dat Rusland vóór stemt of neutraal blijft bij een oorlogsresolutie, Washington desgevraagd diplomatiek zal assisteren zoals in 1999 tijdens de Kosovo-oorlog, informatie over Irak zal doorspelen zoals in 2001 in Afghanistan, en misschien in het geniep zelfs militair zal helpen. Waarom stuurt de Russische vloot twee onderzeeërs naar de Perzische Golf?, vroeg Ivasjov. Toch zeker om Amerikaanse vliegdekschepen te beschermen?

Ivasjov betoog illustreert de irrelevantie van de legertop in Poetin's Kremlin. Die top bracht zijn voorganger Jeltsin vele malen in een ramkoers met Washington, waarbij het altijd Moskou was dat uitweek en averij opliep. Poetin is die politiek beu, bovendien is hij gefrustreerd over het falen van het leger in Tsjetsjenië en het uitblijven van legerhervormingen. Ook de pro-Arabische lobby van ex-premier Primakov boet aan invloed in. Economisch is er weinig voor Rusland te halen in de Arabische wereld; het oriënteert zijn politiek steeds nadrukkelijker op Israël.