Gestresst stel scheidt snel

Sommige psychologen kunnen met een griezelige nauwkeurigheid voorspellen dat relaties slecht zullen aflopen, schrijft Ellen de Bruin.

Voorspellen dat een huwelijk misloopt, al op het moment dat mensen trouwen – uit onderzoek blijkt dat dat tot op zekere hoogte kan. Er is om te beginnen een hele onderzoekstraditie, onder leiding van de Amerikaanse psycholoog John Gottman van de Universiteit van Washington in Seattle, die de kwaliteit van huwelijken weet te voorspellen uit de manier waarop man en vrouw 's avonds de dag met elkaar doorpraten, of de manier waarop ze ruzie met elkaar maken. Gottman ontdekte bijvoorbeeld dat pasgetrouwde mensen die vaak hatelijk tegen elkaar doen relatief snel weer scheiden. Mensen die niet expliciet vervelend tegen elkaar doen, maar wel verzuimen om aardig tegen de ander te zijn, houden het langer vol, maar worden wel ontevreden en gaan uiteindelijk ook vaak uit elkaar. Gottman kon met een griezelige nauwkeurigheid, namelijk 93 procent, voorspellen welke van de pratende of ruziënde stellen die hij geobserveerd had, veertien jaar later gescheiden zouden zijn.

Wie wil weten of een huwelijk een succes wordt, kan ook kijken naar de karaktereigenschappen van de partners. Dat deed bijvoorbeeld de Groningse psycholoog Dick Barelds, die maandag promoveerde op het proefschrift Personality in intimate relationships. Uit zijn onderzoek blijkt dat mensen die een neurotische natuur of weinig zelfvertrouwen hebben, of die introvert zijn, gemiddeld slechtere relaties hebben. Ze hoeven daarvoor niet allebei neurotisch, onzeker of introvert te zijn: als dat voor één van de twee geldt, is zo'n relatie gemiddeld al minder goed.

En dan is er nog een manier om slechte relaties te voorspellen: bloed prikken. Een groep onderzoekers van Ohio State University nodigden een jaar of tien geleden negentig pasgetrouwde stellen een hele dag en nacht in hun laboratorium uit. Die moesten er onder meer praten over onderwerpen waar ze thuis weleens ruzie over hadden en vragenlijsten invullen. Verder werd er de hele dag door regelmatig bloed bij hen afgenomen. Onlangs gingen de onderzoekers weer naar de stellen op zoek. Ze werden allemaal gevonden. Zeventien huwelijken bleken ontbonden. De rest van de mensen werd gevraagd hoe tevreden ze met hun huwelijk waren. Het bleek dat de mensen die op die ene dag tien jaar geleden al meer stresshormonen in hun bloed hadden (voor, tijdens of na de moeilijke gesprekken, dat maakte niet uit), vaker ontevreden of zelfs gescheiden waren. De stresshormonen van tien jaar geleden voorspelden zelfs beter hoe het met het huwelijk was gelopen dan de mate van tevredenheid van tien jaar geleden, schrijven de onderzoekers in Journal of Consulting and Clinical Psychology.

Ze denken dat de stresshormonen een afspiegeling kunnen zijn van onbewuste gevoelens, die pas later in een huwelijk echt aan de oppervlakte komen. Ook kan het zijn, schrijven ze, dat de mensen in later slechte huwelijken veel stress-stofjes in hun bloed kregen van het de hele dag bij elkaar in één ruimte zitten – want het bleken ook vaak de mensen te zijn die zeiden dat ze normaal gesproken niet zo heel veel met elkaar praatten.