Belegging over grens drukt koers

Pensioenfondsen zorgen ervoor dat de koersen op de Amsterdamse beurs achterblijven bij die in het buitenland. Zolang de fondsen veel in het buitenland beleggen, blijven Nederlandse aandelen slechter presteren.

Deze hypothese spreekt Iris uit in een recente studie. Volgens dit onderzoeksbureau van Rabobank en Robeco hebben de Nederlandse pensioenfondsen tot het eind van de jaren negentig relatief veel in Nederlandse effecten belegd. Mede daardoor presteerde de Amsterdamse beurs beter dan buitenlandse beurzen. In de aanloop naar de euro zijn de pensioenfondsen hun grote aandelenbelangen meer internationaal gaan spreiden, onder meer omdat het valutarisico wegviel.

De Amsterdamse AEX-index heeft de afgelopen twaalf maanden bijna 13 procent verloren. De FTSE-index in Groot-Brittannië, waar pensioenfondsen ook relatief grote beleggingen hebben, leverde ruim 10 procent in. Minder fors waren de dalingen in Spanje (min 3 procent), Japan (min 5), Verenigde Staten (min 7) en Frankrijk (min 8).

Tot voor kort werd de relatief slechte prestatie van de AEX-index overwegend geweten aan de vele financiële fondsen die de Amsterdamse beurs rijk is. Vooral de levensverzekeraars (Aegon, ING, Fortis) zijn de grootste dalers van dit moment, omdat zij niet alleen last hebben van verslechterde economische omstandigheden, maar de malaise ook nog eens in hun beleggingsportefeuille voelen. Maar volgens Iris gaat dit argument niet op, omdat de 24 fondsen in de AEX op twee uitzonderingen na slechter presteren dan hun branchegenoten in het buitenland. Ook de dollarafhankelijkheid van de Nederlandse beursfondsen (ING, Aegon, Ahold) is volgens Iris geen verklaring: al voordat de dollar ten opzichte van de euro daalde deed de Nederlandse beurs het slechter.

Het beleggingsbeleid bij de Britse verzekeraars laat zien dat ook bij grote beleggers de timing ongelukkig kan zijn. ,,In de afgelopen veertig jaar hebben de Britse verzekeraars in acht kwartalen per saldo aandelen verkocht. Vijf daarvan vonden in de huidige bear-market [dalende markt] plaats'', stelt financieel analist R. Doeswijk van Iris. ,,In totaal verkochten de Britse verzekeraars in die kwartalen voor 7 miljard pond, terwijl zij alleen al in het eerste kwartaal van 2000 – op de top van de markt – voor maar liefst 12 miljard kochten.''