Stad Groningen doet monumentbezitters tekort

Eigenaren van rijksmonumenten in Groningen lopen een rijkssubsidie van 20 porcent mis. De gemeente sluit hen uit, omdat ze al fiscale voordelen hebben.

Eigenaren van rijksmonumenten in de gemeente Groningen zijn de afgelopen jaren gezamenlijk honderdduizenden guldens misgelopen, omdat de gemeente hen uitsluit van een rijksregeling. Ze hadden recht op 20 procent van de restauratiekosten, die door het rijk worden vergoed. De gemeente Groningen meent echter, als enige in Nederland, dat bezitters van monumenten die de restauratie fiscaal kunnen aftrekken, geen beroep kunnen doen op de rijkssubsidie.

De gemeenteraad nam hierover in 1995 een besluit, zonder advies in te winnen bij de Rijksdienst voor de Monumentenzorg. De Rijksdienst vindt dat Groningen de regeling frustreert en in strijd handelt met het Besluit rijkssubsidiëring restauratie monumenten (Brrm) van 1997. Men heeft echter geen sancties om de weigerachtige gemeente tot de orde te roepen.

De VVD-fractie in de Groninger gemeenteraad vroeg PvdA-wethouder W. Smink onlangs om opheldering. Tevens doet de Groninger bestuursrechter binnenkort uitspraak of de gemeente bevoegd is om een rijksregeling naar eigen inzicht toe te passen.

De Rijksdienst spreekt in een reactie van ,,een juridische patstelling.'' ,,De gemeente handelt juridisch gezien correct, maar niet in de geest van de wet'', aldus woordvoerder B. de Vries. ,,We gaan binnenkort nogmaals aan tafel om tot een oplossing te komen.''

Eén van de gedupeerden is Warmolt Brouwer, eigenaar van een rijksmonument aan de Nieuwe Boteringestraat in Groningen. Brouwer, die al enkele jaren procedeert tegen de gemeente, wacht inmiddels vier jaar op een door de Rijksdienst vastgestelde subsidie van 24.000 gulden. Brouwer spande diverse procedures aan tegen de gemeente. Hij vindt dat Groningen op deze wijze ,,inkomenspolitiek'' voert, ,,die hier niet voor bedoeld is.''. ,,Of je nu in de WAO zit of miljonair bent, mag niet uitmaken voor toekenning van subsidie.'' Er liggen volgens hem ,,tonnen aan subsidie'' klaar die niet gebruikt worden. De Vries van de Rijksdient bevestigt dat Groningen geld heeft ontvangen ,,maar niet uitdeelt''. Brouwer: ,,Groningen handelt regentesk en arrogant.''

De Groninger bestuursrechter vernietigde tot twee keer toe een raadsbesluit over de omstreden maatregel, voor het laatst in november 2001. De Nationale Ombudsman verklaarde een klacht van Brouwer tegen de Rijksdienst voor de Monumentenzorg, die zich naar zijn inzicht te passief opstelde tegenover de gemeente, gegrond. De Rijksdienst gaat Brouwer hiervoor excuses aanbieden.

De gemeentelijke Ombudsvrouw meende dat Brouwers klacht tegen de gemeente Groningen eveneens gegrond was. De gemeente zou onder meer informatie over de subsidieregeling hebben achtergehouden. Ook de staatssecretaris van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen schrijft in maart 2000 dat het de gemeente ,,niet vrij'' staat ,,om via een raadsbesluit op een dergelijke wijze toepassing aan een rijksregeling te geven.''

Een woordvoerder van de gemeente stelt dat de rechter zal bepalen of de regeling wel of niet gehanteerd mag worden. Die is volgens hem bedoeld om het ,,zeer beperkte rijkssubsidiebudget voor een groot aantal gebouwen op een eerlijke manier te verdelen.'' ,,We moeten af van de subsidieverslaving.'' Bovendien loont het nu om woonhuizen te restaureren. ,,Eigenaren van rendabele panden verdienen een investering voor restauratie gemakkelijk terug. Het is de omgekeerde wereld als een kerk niet op de restautaratielijst komt, omdat er te weinig budget is, alleen omdat woonhuiseigenaren erop staan.''