`Schijnhuwelijk' blijkt vaak liefde

Het aanscherpen van de toelatingseisen voor buitenlandse partners zal vooral Nederlandse vrouwen treffen. Zij kunnen ook nu al moeilijk aan de inkomenseis voldoen, stelt B. de Hart.

Een relatie van een Nederlandse vrouw met een buitenlandse man wordt door de vreemdelingenpolitie en de Immigratie- en Naturalisatiedienst al gauw gewantrouwd. Volgens rechtssociologie Betty de Hart van de KU Nijmegen beschouwen ambtenaren dit vaker als schijnhuwelijken dan bij een Nederlandse man met een niet-westerse vrouw. ,,De Nederlandse vrouw wordt getypeerd als een onbezonnen vrouw, de Nederlandse man als goede lobbes'', stelt De Hart in haar proefschrift. ,,Na controle blijkt dat er absoluut geen sprake is van schijnhuwelijken in die mate die wordt verondersteld. Integendeel, uitvoerders zijn na controle bijna steeds overtuigd dat er sprake is van echte liefde.''

Verscheidene politieke partijen, waaronder VVD en CDA, willen dat de regels voor gezinsvorming worden aangescherpt. Zo zou de inkomenseis verhoogd moeten worden tot 130 procent van het minimumloon. Ook de leges voor een verblijfsvergunning zou omhoog moeten. Daarnaast zouden partners van immigranten de verplichte inburgeringscursus zelf moeten financieren.

De Adviescommissie voor vreemdelingenzaken (ACVZ) heeft minister Nawijn (Vreemdelingenbeleid) geadviseerd de mogelijk nadelige gevolgen van deze plannen voor vrouwen te onderzoeken. De commissie heeft aanwijzingen dat het voor vrouwen nu al moeilijker is om aan de inkomenseis voor gezinsvorming te voldoen.

De Hart concludeert dat meer restrictievere maatregelen niet automatisch leiden tot minder gezinsmigratie. ,,Sinds begin jaren negentig worden maatregelen afgekondigd om de gezinsmigratie te beperken'', zegt ze. ,,In 1993 werd voor het eerst de inkomenseis gesteld, een jaar later werd de wet die de schijnhuwelijken moest tegengaan van kracht. Deze maatregelen hebben geen effecten gesorteerd. Het aantal gemengde huwelijken is niet gedaald maar juist gestegen, als gevolg van globalisering en internationalisering.''

Wat vindt u van de voorstellen om de eisen voor gezinsvorming aan te scherpen?

,,Ook deze maatregelen zullen niet leiden tot vermindering van gezinsmigratie. Als Nederlandse partners extra moeite moeten doen om aan de eisen te voldoen, zullen ze dat ook doen. Ze laten het in ieder geval niet wegens de strenge regels.''

Wat zijn dan wel effectieve maatregelen?

,,Ik zou de politici in ieder geval aanraden wat ook de ACVZ heeft geadviseerd: voor ze maatregelen nemen, moeten ze de resultaten afwachten van het onderzoek naar de gevolgen voor vrouwen. Ik zie geen heil in restrictieve maatregelen, die zullen de positie van vrouwen verder verslechteren.''

Laat de huwelijksmigratie zich überhaupt nog sturen door regels?

,,De huwelijksmigratie is een ontwikkeling die niet meer te stoppen is. Een interessantere discussie vind ik wat dan de betekenis van het Nederlanderschap is, als je door de strenge regels niet eens met je partner in Nederland kunt wonen.''