Scheiding der geesten

Het moment waarop voetballers besloten dat ze groot en verstandig genoeg waren voor een zelfstandig bestaan is zowel in Groot-Brittannië als Nederland fundamenteel geweest voor de ontwikkeling van deze sport. In den beginne werkten de Britse rugbyers en voetballers samen, maar de meningsverschillen werden steeds groter, vooral over de spelregels. In 1863 doken de voetballers onder in hun eigen club: de Football Association. Eenzelfde verschijnsel deed zich in Nederland voor, maar hier kregen de voetballers bonje met de atleten om vooral financiële reden. Het was het einde van de Nederlandsche Voetbal & Athletiekbond NV&AB.

Op 8 december 1889 werd het korte sporthuwelijk tussen atleten en voetballers bekrachtigd met de oprichting van de NV&AB. Dat gebeurde in het Haagse Grand Hotel Central, de plek waar nu de minister-president zijn wekelijkse persconferentie geeft. De samenwerking was geen idee van de sporters zelf, geen sportieve bevlogenheid, maar niets meer dan één van de vele nukken van Pim Mulier, onze nationale sportpionier. Een bijna-bijbels passage sprak aldus: `De Voorzitter (Mulier, JvdV) zeide om ook de Athletiek in den Bond op te nemen, omdat springen, hardloopen, enz. eenigszins aan het voetbalspel verwant zijn en de Athletiek nu zonder beschermende hand is.' Opdat de atleten zich aansloten bij de koepelvereniging en zij allen zagen dat het goed was. Allemaal? Nee, de voetballers zagen er eigenlijk het nut niet van in, op de oprichtingsavond misschien na waar ongetwijfeld veel flessen werden ontkurkt.

Die atleten kostten alleen maar geld. Hun wedstrijden werden te vaak afgelast, omdat de belangstelling te klein was en de kans op een financieel fiasco te groot. Zoals in 1893 in Amsterdam toen een mislukte dag vierhonderd gulden tekort opleverde, tweederde van de geïnde jaarlijkse contributies. De voetballers kwamen in verzet, maar zolang Mulier de bondsvergaderingen bijwoonde, hadden ze geen kans. Tot 29 september 1895, toen de Grote Man in het buitenland zat. Zo beginnen revoluties, ontdekte ook hij toen.

De Amsterdamse voetballer J.C. Schröder diende die dag het voorstel in de atleten voor eens en altijd eruit te gooien en dus ook de letter A uit de naam. Mulier had nog een brief geschreven om dit te voorkomen, maar tijdens het oplezen daarvan werd de vergaderruimte gevuld met hoongelach van de voetballers. `De tegenstanders beweerden, dat athletiek en voetbal samengaan en dat bij de scheiding de athletiek in Holland ten gronde zou gaan.' Na stemming steunden 23 aanwezigen het voorstel-Schröder en waren er slechts drie tegenstemmers. `Voor de heer Mulier was het besluit zeer onaangenaam, doch hij moest zich bij de vrij groote meerderheid neerleggen', schreef A.J. Bronkhorst, oud-bestuurslid van de NVB, later. Met de atleten kwam het uiteindelijk weer goed toen zij in 1901 de Nederlandse Atletiek Unie oprichtten.

jurryt@xs4all.nl