Russische taalwet verbiedt leenwoorden

Onder een spervuur van hoon en kritiek heeft de Doema deze week de wet op Russisch als staatstaal aangenomen. Die wet verbiedt het gebruik van leenwoorden, alsmede obsceen of beledigend taalgebruik in het openbaar, in de massamedia en in de reclame. Op overtredingen staan straffen van 10 roebel (0,30 euro) boete tot twee maanden strafkamp.

Absurd en onuitvoerbaar, stelt gedeputeerde Sergej Mitrochin, die vreest dat de taalwet hooguit als wapen tegen de pers wordt misbruikt. Al maakt de wet een uitzondering voor obsceen taalgebruik indien artistieke overwegingen een `breder vocabulair' vereisen.

De afgelopen tien jaar is de Russische taal vooral door het Engels en door boevenjargon bevrucht. Engelse leenwoorden domineren de zakenwereld, de informatica en de politiek: privatizatsija, defolt, biznes, offis, kompjoeter, provajder en veto. Wat te doen? Moet in plaats van laptop perenosnaja elektronnaja vytsjislitelnaja masjina worden gebruikt?

Dat zou te ver gaan, erkennen de opstellers van de wet, leenwoorden zijn slechts verboden indien er ,,algemeen bekende analoge woorden bestaan''. Oeps! Tien roebel: voor `analoog' hadden de opstellers het algemeen bekende sootvetstvenije moeten gebruiken.

Ook met het verbod op platte taal en scheldwoorden begeven de depoetati (voortaan: izbranniki) zich op zeer dun ijs. Het taalgebruik van president Poetin is soms zacht gezegd ongepolijst. Bekend is zijn banditov i v sortire zamotsjim (we maken de bandieten af op de plee). Op het randje! Maar een maand dwangarbeid lijkt het minste voor de speech waarin Poetin Tsjetsjeense graffiti citeerde: Allah nad nami, kozli pod nami (`Allah boven ons, de geiten onder ons'). In boevenjargon staat `geit' voor gesodomiseerde gevangene, en in die betekenis is het een populair scheldwoord.

Of wat te denken van ultranationalist Zjirinovski, die vóór de taalwet stemde? In een tirade in Bagdad kregen Bush junior en senior, Clinton en Lewinsky er van langs in een lawine van genitale adjectieven. Tegenstanders willen hem nu afzetten als ondervoorzitter (vitse-spiker) van de Doema.