Roep om terugkeer van `de loodgieter'

Sommigen in Vlaanderen willen oud-premier Jean-Luc Dehaene terug in de landelijke politiek.

`Beste Jean-Luc, doe het jongen!' `Verlos ons, O nobel Brabants trekpaard!!' Wie wil weten hoe populair ex-premier Jean-Luc Dehaene van België nog is, moet eens op de website www.dehaene-erop.tk kijken, ingericht door het Vlaamse christen-democratische Kamerlid Joke Schauvliege. Zij wil Dehaene overhalen terug te keren in de politiek. Duizenden Vlamingen hebben haar oproep al met krachtig proza gesteund.

Of Dehaene gehoor zal geven aan die hartenkreten, die steeds luider worden naarmate de verkiezingen op 18 mei dichterbij komen, is de vraag. Sinds hij in 1999 de landelijke politiek vaarwel zegde, heeft hij geruchten over zijn rentree altijd de kop ingedrukt met opmerkingen als ,,Fantaseer er maar op los. Ik doe toch mijn goesting.''

Vier jaar geleden leed zijn christen-democratische CD&V (toen nog CVP) mede door de Dutroux-affaire en het dioxineschandaal een verpletterende nederlaag. Zij zit nu in de oppositie. Dehaene, die zelf een half miljoen voorkeurstemmen haalde, wilde plaats maken voor jonge vernieuwers. Sindsdien houdt hij zich bezig met bedrijfscommissariaten en werd hij burgemeester van Vilvoorde. Begin vorig jaar werd hij ondervoorzitter van de Europese Conventie, die onder leiding van de voormalige Franse president Valéry Giscard d'Estaing een nieuwe structuur uitdoktert voor de Europese Unie. Anders dan in Duitsland en Nederland zijn de Vlaamse christen-democraten de electorale klap nog niet te boven. Vandaar dat de roep om Dehaene's terugkeer nooit is verstomd.

Sinds zaterdag is er geen houden meer aan. Toen bleek uit een peiling dat hij de op een na populairste politicus van Vlaanderen is. Het socialistische kopstuk Steve Stevaert kreeg 58 procent, Dehaene 46 en premier Guy Verhofstadt 43. ,,Mensen willen Dehaene al vier jaar terug, maar nu klinkt die vraag luider dan ooit'', concludeert Joke Schauvliege, een `vernieuwer' binnen de CD&V van wie tot deze week maar weinigen hadden gehoord.

De partijtop is niet blij met haar actie. Een oud kanon als Dehaene inzetten wekt immers de indruk dat de CD&V met een probleem zit. Anderzijds is de partij in een nek-aan-nekrace verwikkeld met Verhofstadts liberale VLD. De terugkeer van `onze gids' kan de CD&V op 18 mei het duwtje geven dat zij nodig heeft.

Waarom willen veel Vlamingen de nogal botte en weinig communicatieve Dehaene terug? Is `de loodgieter' niet de meester van de achterkamertjespolitiek, die als premier de vermolmde staatsstructuren belichaamde waar het land tijdens de affaire-Dutroux emotioneel tegen te hoop liep? ,,Hij is iemand van het volk'', zegt Stefaan Walgrave, politicoloog aan de Universiteit van Antwerpen. ,,Hij vloekt, zit op de voetbaltribune en als hij drinkt, gromt hij: `Den beer heeft bier nodig'. Hij praat dialect en maakt zelden een zin af. Onbehouwenheid is zijn handelsmerk. Men denkt dat hij eerlijk is.''

Ook wordt Dehaene in België gezien als dé expert op internationaal gebied, die menig Europees monstercompromis tot stand hielp komen. Hij miste op een haar na het voorzitterschap van de Europese Commissie in 1994, omdat de Britten tegen waren. Zijn dominante rol in de Conventie sterkt die cultus.

Dehaene laat zich zelden kritisch uit over de paarsgroene regering-Verhofstadt. ,,Hij staat boven de partijen'', vindt Kris Deschouwer, politicoloog aan de Vrije Universiteit Brussel. ,,Als een elder statesman.''

Beide wetenschappers denken dat Dehaene's populariteit inzakt zodra hij zich weer in het Belgische strijdgewoel begeeft: dan raakt hij die laatste twee kwalificaties kwijt. Het is ook niet zeker dat de CD&V, mócht ze de verkiezingen winnen, een regering kan vormen: de kans is groot dat de drie Vlaamse partijen die nu in de regering zitten samen een meerderheid houden – en dus doorregeren.

Dehaene lijkt wijs genoeg om dat te beseffen. Hij geeft geen commentaar op de website-actie. Zijn zoon Tom (ook CD&V'er) tekende Schauvliege's petitie ook, maar zegt dat er geen schijn van kans is dat Dehaene er gehoor aan geeft. ,,Ik ken mijn vader en die verandert niet snel van idee.''

    • Caroline de Gruyter