Octrooi

Het artikel `Octrooi bijna uitgeteld' (NRC Handelsblad, 3 februari) behoeft nuancering. Bij lezing ontstaat de indruk dat octrooien door de verlenende instanties wegens tijdgebrek blindelings worden verleend. Bovendien zouden deze – vaak onterecht – verleende octrooien worden misbruikt. Als onderbouwing voor deze stellingen worden diverse voorbeelden aangehaald, die vrijwel alle afkomstig zijn uit Amerika. De hieruit afgeleide stellingen gelden echter niet zonder meer voor Nederland. Het Nederlandse systeem wijkt op veel punten af van het Amerikaanse.

In Nederland worden in beginsel geen octrooien verleend voor software of voor verkoopmethoden, in tegenstelling tot Amerika. Voorts kennen wij in Nederland twee soorten octrooien: een langdurig octrooi (20 jaren) en een kortlopend octrooi (6 jaren). Aan een langlopend octrooi gaat een internationaal `nieuwheidsonderzoek' vooraf. Indien de uitvinding niet voldoet aan de eis van volstrekte nieuwheid, wordt het octrooi niet verleend. Aan een kortlopend octrooi gaat geen onderzoek vooraf. Dit octrooi komt tegemoet aan de vraag vanuit het bedrijfsleven om goedkope, snelle en kortlopende bescherming. Met onwil of tijdgebrek aan de kant van de verlenende instantie heeft dit niets van doen.

Het gevolg van een kortlopend octrooi is dat van tevoren niet vast staat of een octrooi staande kan worden gehouden in een procedure. In veel gevallen wordt echter bij de aanvraag een octrooigemachtigde ingeschakeld, die de uitvinding op nieuwheid zal beoordelen alvorens een aanvraag in te dienen. In geval van een geschil moet het octrooi bovendien alsnog aan een nieuwheidsonderzoek worden onderworpen, op straffe van niet ontvankelijkheid. De geschetste praktijk waarbij bedrijven – onterecht verleende – octrooien opkopen om deze vervolgens voor de rechter `te gelde te maken' wordt hiermee dan ook voorkomen. Tot slot wordt gesteld dat met behulp van octrooien bedrijven elkaar uit de markt drukken. Voorbij wordt gegaan aan het feit dat technische innovatie zonder het bestaan van octrooien onmogelijk wordt.

    • Mr. F.G.M.M. Alsters