Noodkreten in olieverf

Je zou ze de Venus en Serena Williams van de kunstwereld kunnen noemen, de schilderende zusjes Natasja en Iris Kensmil. Allevier zijn ze jong, zwart en veelbelovend. En zoals Venus Williams bij het tennis al enige tijd overtroefd wordt door haar jongere zusje Serena, zo is ook de jongste telg van de Surinaamse Kensmil-familie veruit de succesvolste. Natasja (1973) sleepte het afgelopen jaar de ene na de andere kunstprijs in de wacht. Iris (1970) werd weliswaar vijf keer op rij genomineerd voor de Koninklijke Subsidie voor de Vrije Schilderkunst, maar won nooit.

Dat Natasja Kensmil tot nu toe meer erkenning kreeg, heeft waarschijnlijk te maken met de toegankelijkheid van haar werk. Haar wilde, figuratieve manier van schilderen ligt op dit moment goed in de markt. De abstracte schilderijen van Iris Kensmil, die grotendeels uit letters zijn opgebouwd, ogen traditioneler en stugger. Wat niet wil zeggen dat ze minder goed zijn. Het vergt alleen meer inspanning om ze te doorgronden.

Neem het schilderij Thinking (2001-2002), nu te zien op Iris Kensmils solotentoonstelling Dream on in Galerie Ferdinand van Dieten-d'Eendt. Dat ziet er op het eerste gezicht nogal morsig uit, met een korstige gele huid waar groene en rode verflagen doorheen schemeren. Op die ondergrond van rastakleuren – of beter gezegd erìn, want de olieverf is zeer royaal opgebracht – zijn bruine en rode blokletters geschilderd. `THINK OF YOU' en `YOU THINK' staat er herhaaldelijk geschreven in een wat onbeholpen handschrift.

Wie zich niet laat afschrikken door die eerste `lelijke' indruk en langer naar het schilderij kijkt, ziet hoe de voorstelling gaat zinderen. De letters beginnen te dansen voor je ogen en vormen ritmische klanken, als in een dadaïstisch gedicht. Iedere keer dat je de lief bedoelde zinnetjes opnieuw leest, klinken ze grimmiger. Herhaal de woorden maar vaak genoeg en ze spatten als scheldkanonnades van het doek.

De andere werken op de tentoonstelling, met titels als Missing en We are so lonely, zijn al even emotioneel. Kensmil moet woedend geweest zijn toen ze deze schilderijen maakte, of misschien wel gek van verdriet. Want ook hier zijn de woorden met grof geweld in de modderige verflaag gekerfd. Het zijn stuk voor stuk krachtige doeken, die soms doen denken aan het werk van Jean-Michel Basquiat. Net als hij schildert Iris Kensmil als een bezetene, alsof de duivel haar op de hielen zit. Iemand met zoveel gedrevenheid en talent verdient meer aandacht dan ze tot nu toe gekregen heeft.

Iris Kensmil, `Dream on'. T/m 2/3 in Galerie Ferdinand van Dieten-d'Eendt, Spuistraat 270, Amsterdam. Open do-za 11-18u. Inl: 020-6265777 of www.dieten.biz

    • Sandra Smallenburg