Conventie begint aan grondwet EU

Voorzitter Valéry Giscard d'Estaing heeft gisteren na een jaar debatteren de eerste zestien ontwerp-artikelen voor een grondwet gepresenteerd aan de Conventie over de toekomst van Europa.

Leden van de conventie kondigden dadelijk een groot aantal amendementen aan. Iedereen had wel iets te klagen. De Nederlandse Europarlementariër Maij-Weggen (CDA) vond het jammer dat een steeds hechtere integratie van de lidstaten van de Europese Unie als toekomstbeeld verloren lijkt te gaan. Steeds hechtere integratie is al in 1957 in het verdrag van Rome opgenomen, maar is in de ,,werkhypothese'' van Giscard geschrapt.

Daar tegenover staat dat tot vreugde van federalisten is opgenomen dat in de EU gemeenschappelijk beleid ,,op federale wijze'' wordt uitgevoerd. Dat was voor Peter Hain, de vertegenwoordiger van de Britse regering, onaanvaardbaar. Hij kondigde ook aan zich te zullen gaan verzetten tegen ontwerp-artikelen die in zijn ogen een eerste stap zijn naar het overhevelen van economische politiek van de lidstaten naar Brussel en daarmee naar de door Londen verfoeide harmonisering van belastingen.

De Nederlandse regeringsvertegenwoordiger, Gijs de Vries, beschouwde het als een overwinning van Nederland dat volgens een ontwerp-artikel de volledige handelspolitiek van de EU communautair wordt. Het zou betekenen dat, anders dan nu het geval is, lidstaten in de toekomst geen veto meer kunnen uitspreken. De Vries juichte echter te vroeg: Franse leden van de Conventie kondigden aan voor een deel van de dienstensector geen afschaffing van vetorecht te zullen aanvaarden.

Aan de hand van de amendementen die de komende tien dagen binnenkomen moet het presidium van de Conventie een nieuwe ontwerptekst van de zestien artikelen maken. Daarover wordt aan het einde van deze maand plenair gedebatteerd. Vervolgens moet de tekst net zo lang aangepast worden, tot de overgrote meerderheid van de 105 Conventieleden ermee instemt. Deze procedure moet gevolgd worden voor tussen de 250 en 300 grondwetsartikelen. Voorzitter Giscard heeft als symbool voor zijn werk een Chinees schildpadje gekozen: dat gaat weliswaar traag, maar toch vastberaden op zijn doel af. In juni wil de Conventie een ontwerp voor een Europees constitutioneel verdrag presenteren aan de Europese regeringsleiders, die later over een definitieve tekst beslissen.

De plenaire bijeenkomst van de Conventie werd gisteren overschaduwd door de dreigende oorlog in Irak. De EU-lidstaten zijn onderling verdeeld. Maar alsof er geen problemen zijn staat in de ontwerp-artikelen dat de EU meer macht op het terrein van buitenlandse politiek krijgt en dat er een Europees defensiebeleid komt. Giscard zei ,,scepsis, melancholie en gemengde gevoelens'' bij deze ontwerp-artikelen te hebben. Hij adviseerde de Conventie rekening te houden met de haalbaarheid van de voorstellen. Hij kreeg steun van het Nederlandse Conventielid Frans Timmermans (PvdA): ,,Bij het buitenlands beleid van de EU is een dosis realisme nodig. Het is naïef om op korte termijn hoge verwachtingen te hebben van het Europese buitenlands en veiligheidsbeleid.''