`Controleer de beveiligingsbranche'

De snel groeiende markt voor particuliere beveiliging moet een onafhankelijke toezichthouder krijgen die controleert of deze sector zich aan de regels houdt. Dit concluderen Bob Hoogenboom en Erwin Muller van het COT, Instituut voor Veiligheids- en Crisismanagement, voor het onderzoeksprogramma Politie en Wetenschap. Zij pleiten voor de instelling van een onafhankelijke Particuliere Beveiligingsautoriteit, die het toezicht op de `particuliere veiligheidsmarkt' moet verbeteren.

Vooral de wijze waarop particuliere beveiligingsbedrijven aan hun informatie komen moet volgens de onderzoekers tegen het licht worden gehouden. Particuliere rechercheurs bedienen zich soms van illegale methoden als heimelijke observatie en het afluisteren van verdachten en het runnen van informanten in organisaties. Ook komt het voor dat politie en justitie gebruikmaken van informatie die onrechtmatig is verkregen door beveiligingsbedrijven. De rechter staat dat soms ook toe als bewijsmateriaal.

De laatste jaren is de private veiligheidsmarkt snel gegroeid. Volgens de onderzoekers gebeurt dat in antwoord op de wens van burgers en bedrijven om de beveiliging op zich te nemen waar politie en justitie niet aan toe komen. Niet alleen daalt de aangiftebereidheid bij bedrijven, zij lossen bovendien hun problemen liever op door particuliere opsporingsonderzoeken.

Wat ooit begon met eenvoudig toezicht door geüniformeerde bewakers in winkels, is uitgegroeid tot een ware industrie. Grote bedrijven maken tegenwoordig gebruik van een interne bedrijfsbeveiliging, forensische accountants of corporate intelligence officers die zelf de `opsporing' van fraude, corruptie en andere vormen van criminaliteit ter hand nemen. Daarnaast bestaan er private geld- en waardetransporten en particuliere alarmcentrales.

In Nederland is het aantal werknemers in de veiligheidssector toegenomen tot zo'n 26.000. De onderzoekers verwachten dat de personeelssterkte van de particuliere beveiliging in Nederland over zeven jaar groter is dan die van de politie. In Nederland rijden 's nachts nu al meer particuliere surveillanceauto's rond dan politiewagens.

Tegelijkertijd worden steeds vaker overheidstaken uitgevoerd door particuliere bedrijven, zoals de arrestantenbewaking op sommige plaatsen, de bewakings- en portiersfuncties van overheidsgebouwen, rechtbanken en zelfs politiebureaus. Ook gemeenten huren steeds vaker particuliere beveiligingsbedrijven in. De bewaking van grote industriecomplexen, recreatieparken en winkelcentra is vrijwel geheel in handen van particuliere beveiligers.

Met de oprichting van een Particuliere Beveiligingsautoriteit moet het toezicht op de branche worden versterkt, vinden de onderzoekers van het COT-instituut voor veiligheids- en crisismanagement, dat overigens een besloten vennootschap is. Volgens hen bestaat er ,,een historische desinteresse binnen politie en justitie'' voor daadwerkelijke naleving van de wet- en regelgeving inzake de particuliere veiligheidsmarkt.