Van den Ende stopt met reismusicals

Joop van den Ende Theaterproducties brengt voorlopig geen rondreizende musicals meer uit. Alle musicals voor het komende jaar komen vast in één theater te staan en gaan niet meer op tournee.

De hoge kosten van op- en afbouw maken het reizen met groots gemonteerde voorstellingen niet langer rendabel. Hoewel het besluit vooralsnog slechts voor één seizoen geldt, ziet het er niet naar uit dat de huidige tourneeschema's daarna zullen terugkeren.

De laatste jaren produceerde het bedrijf elk seizoen twee reismusicals: een grote, die alleen langere series speelde in de twaalf grootste theaters van het land (nu The Sound of Music) en een kleinere voorstelling voor ruim vijftig provincietheaters (dit seizoen Copacabana). ,,Als we met The Sound of Music naar Groningen of naar Nijmegen gaan, is het daar uitverkocht,'' zegt Van den Ende, ,,maar dan moet er toch nog geld bij.'' De oorzaak ligt in de stijgende kosten van zulke producties en de nieuwe Arbo-wet, die de werktijden van theatertechnici aan banden legt, zodat er voor één voorstelling vaak twee technische ploegen in touw moeten zijn.

Ook kost het steeds meer moeite de rechten van internationale kassuccessen te verwerven voor reisproducties; de veelal Amerikaanse en Engelse rechthebbenden eisen dat hun shows in een vast theater staan, zoals in hun eigen land. In hun ogen is een tournee-voorstelling van minder allooi.

Voor de Nederlandse markt concentreert Van den Ende zich voorlopig op zijn eigen theaters in Utrecht en Scheveningen. Over een paar jaar hoopt hij een derde theater te openen in Amsterdam, tegenover de RAI. Voor zo ver hij nog musicals in andere steden wil brengen, denkt hij liever aan speciale producties dan aan een reguliere tournee. Zo wordt zijn komende musical 3 Musketiers, die in maart in première gaat, zeven maanden lang uitsluitend gespeeld in het nieuwe Luxor-theater in Rotterdam. Daarvoor zijn nu al 130.000 kaarten verkocht.

In het Circustheater in Scheveningen is nog tot begin augustus Aida te zien, waarna The Sound of Music er neerstrijkt voor een extra serie tot half januari. Vervolgens wordt het theater verbouwd voor de Nederlandse versie van de Disney-musical The Lion King, van Tim Rice en Elton John. Deze productie vergt een record-bedrag van circa 20 miljoen euro, drie keer zo veel als de andere grote musicals die Van den Ende hier ensceneerde. Hij betwijfelt of deze investering ooit in Nederland kan worden terugverdiend: ,,Eigenlijk kan het niet in zo'n klein land.'' Maar omdat volgend jaar ook het honderdjarig bestaan van het Circustheater wordt gevierd, heeft het bedrijf ,,een spaarpot'' aangesproken. Stage Holding, het moederbedrijf van Joop van den Ende Theaterproducties, verwacht dit jaar een omzet van 450 miljoen euro.

In het Beatrix-theater in Utrecht verdwijnt binnenkort Saturday Night Fever. In september gaat daar de musical Mamma Mia! in première, met 22 hits van de groep Abba, geheel in het Nederlands vertaald. Het van de Jaarbeurs gehuurde theater wordt ingrijpend gerenoveerd; met een nieuwe uitbouw op het Jaarbeursplein en 300 extra zitplaatsen. Daarmee komt Van den Ende tegemoet aan de internationale eis, dat Mamma Mia! uitsluitend mag worden gespeeld in zalen met minstens 1500 stoelen.

Met de gemeente Amsterdam overlegt Van den Ende over aankoop van het Nieuwe de la Mar-theater en de bioscopen Calypso en Bellevue Cinerama. Zijn plan biedt ruimte aan drie nieuwe theaters voor vrije producties, gesubsideerd toneel, kleine musicals, cabaret en ad hoc-producties.