The Ex gevolgd door Congolees feestorkest

Een van de leukste eigenschappen van The Ex is het ongebreidelde enthousiasme waarmee men de achterban kennis laat maken met wat er nog meer in de wonderbaarlijke wereld van de muziek te doen is.

De groep neemt graag muzikanten mee op tournee die misschien niet qua muziek, maar wel naar de geest verwant zijn. In die brede blik is de groep verwant met de New Yorkse groep Sonic Youth, met wie men een cd mocht volspelen in de serie In The Fishtank, waaraan ook improviserende muzikanten van de vaderlandse Instant Composers Pool te pas kwamen.

Bij de start van de gezamenlijke Nederlandse tournee met de Congolese groep Konono ging de opofferingsgezindheid van The Ex wel erg ver: omdat de Afrikanen wat laat waren gearriveerd besloot The Ex als eerste te spelen.

Het was een van de eerste optredens zonder Luc Klaassen, de bassist die na zo'n twintig jaar trouwe dienst de groep verlaten heeft. Hij werd opgevolgd door Rozemarie Heggen die, afkomstig uit de hedendaagse gecomponeerde muziek, niet onbekend is met het hoekige hardcore-idioom van The Ex: ze had zitting in de uitgebreide bezetting van het Ex Orkest en improviseerde bovendien een plaat (Fiets) vol met Terrie Ex, de gitarist van The Ex.

Met haar manshoge contrabas was ze niet alleen visueel een aanwinst. In geplukte partijen vond ze aansluiting bij de hoekige ritmes van drumster Katrien Ex, maar zodra ze de strijkstok pakte, of een greep onder de kam deed, werd het geluidenarsenaal navenant uitgebreid. Dat paste wonderwel tussen de heftige gitaarerupties van Terrie Ex en Andy Moor en de sloganeske zangpartijen van GW (GeitenWollen) Sok, die er af en toe een spiekbriefje voor de teksten bij nodig had.

Zo weet The Ex zich na bijna een kwart eeuw van intense muzikale activiteiten nog knap te vernieuwen. Er zit nog altijd een calvinistisch getinte zendingsdrang in het werk van de groep die ooit een dubbelsingle wijdde aan de Spaanse burgeroorlog en de platen liefst in eigen beheer uitbrengt, maar die radicale houding krijgt immer een passende, overtuigende muzikale vertaling.

Toch viel de beslissing om als eerste de planken te betreden wonderwel gelukkig uit, want Konono bleek een onvervalst feestorkest dat voor een verlossende katharsis zorgde. Percussie, zang en elektronisch vervormde kalimba's (duimpiano's, een melodie-instrument ter grootte van een schoenendoos) vloeiden samen in een orgie van opruiende ritmes die het in-blanke publiek in rockclub Vera flink in beweging zettten.

Concert: The Ex en Konono. Gehoord: 5/2, Vera Groningen. Herhaling: 6/2, Patronaat Haarlem, 7/2, Dodoramo Rotterdam, 9/2, OCCII Amsterdam, 28/2, Willemeen Arnhem, 1/3, Ekko Utrecht, 2/3, Paradiso Amsterdam.

    • Jacob Haagsma