Huisarts

De huisarts zat timide voor zijn rechters. Een bedaarde, onopvallende man in een grijs pak die voorzichtig slokjes water nam. Hij was sinds enkele jaren niet zomaar een huisarts meer. Op een dag in 2001 had de politie hem in aanwezigheid van zijn patiënten in zijn praktijk gearresteerd. ,,Een dolkstoot in mijn rug'', zei de arts.

Vanaf die dag werd de huisarts `de Haarlemse huisarts M.K.', verdacht van ontucht met een patiënte. De plaatselijke krant schreef er uitgebreid over, en de huisarts was opeens een man met een verwoeste reputatie. Zijn praktijk kon hij na dertig jaar wel sluiten wat hij ook deed om daarna de brokstukken in zijn gezin te lijmen.

,,Is de relatie met uw vrouw in stand gebleven?'' informeerde de rechter.

,,Daar praat ik liever niet over'', zei de huisarts.

De huisarts was 53 jaar toen hij in 1995 een verhouding kreeg met een patiënte die half zo oud was. Zij was een Chinese onderwijzeres die drie jaar eerder met haar Nederlandse man naar Nederland was gekomen. Haar huwelijk was slecht. Ze belandde bij de huisarts met verhalen dat haar man haar isoleerde en geen seks met haar wilde.

Na anderhalf jaar kreeg de huisarts een volledige relatie met haar. Ze bedreven de liefde in zijn praktijk, in zijn huis en in hotels. Het ging hem niet alleen om de seks, zei hij tegen de rechtbank, hij was zeer verliefd op haar.

Voor de toehoorder leek alles aanvankelijk tamelijk duidelijk, temeer omdat de huisarts eerder zo'n relatie met een patiënte had gehad. ,,Maar dat was 25 jaar geleden. Het was geen regel'', zei hij tegen de rechtbank.

Een huisarts die het niet zo nauw nam, die het aanlegde met een onzekere, naïeve immigrante dat was het beeld dat aanvankelijk in deze rechtszaak oprees. Maar toen ging de werkelijkheid schuiven en sloeg de twijfel toe. Want had de patiënte niet uit vrije wil deelgenomen aan de relatie? Had ze niet meermalen aangegeven dat ook zij zeer gesteld was op de arts? En waarom had ze pas drie jaar na het beëindigen van de relatie die van '95 tot '98 duurde aangifte gedaan?

De advocate van de huisarts weet het vooral aan `het stuitende gedrag' van een collega-advocaat die de vrouw bijstond. Aan de vrouw zelf kon niets meer worden gevraagd. Zij was overleden, de huisarts in verbijstering achterlatend. Hij kon maar niet begrijpen waarom ze zich op deze manier tegen hem had gekeerd.

Toen hun relatie in 1995 opbloeide, had hij haar als patiënt naar een collega doorverwezen. Zó correct was hij wel geweest. Maar toch was hij haar ook daarna als huisarts min of meer blijven helpen, zij het alleen met recepten.

Zo werd het beeld steeds diffuser. De officier van justitie vond dat de huisarts in de afhankelijkheidsrelatie tussen arts en patiënt misbruik van zijn gezag had gemaakt. Zij eiste daarom zeven maanden voorwaardelijke gevangenisstraf en een boete van 2.000 euro. Zijn advocate meende dat het een seksuele relatie tussen twee volwassen mensen was geweest die niets met ontucht te maken had. Over twee weken zal de rechtbank een keuze uit deze twee opvattingen moeten maken. Geen gemakkelijke keuze.