Hervorming Hogerhuis op de lange baan

De hervorming van de Britse constitutie verkeert in chaos nadat het Lagerhuis gisteren alle opties voor een nieuwe inrichting van het House of Lords verwierp.

Premier Blair, die zich nadrukkelijk had uitgesproken voor een Hogerhuis dat in de toekomst geheel uit benoemde leden zou moeten bestaan, leed op het oog een parlementaire nederlaag. Zijn optie werd namelijk met de grootste meerderheid verworpen tijdens een zogeheten vrije stemming, waarbij het Lagerhuis zich niet gebonden voelt door partijstandpunten. Onder de tegenstanders bevonden zich zelfs vier `zware' leden van Blairs kabinet, onder wie Labourfractievoorzitter Robin Cook, die met aftreden had gedreigd als Blair zijn zin zou krijgen. Ook een reeks jonge, gezichtsbepalende parlementariërs die normaliter Blair-gezind zijn, stemden tegen.

Het Lagerhuis stemde over zeven modellen voor een vernieuwd Hogerhuis, variërend van geheel gekozen tot geheel benoemd. Ze waren bedoeld om de omstreden hervorming naar een `democratischer en representatiever' Hogerhuis te voltooien, die in 1999 uitmondde in het vertrek van het merendeel van de 750 leden met een erfelijke zetel, op 92 na. Lege stoelen werden gevuld met zogeheten life peers, benoemde leden van verschillende politieke kleur, deels benoemd op voordracht van de regering-Blair.

Tegenstanders zien in hen zetbazen van de premier – `Tony's cronies' – hoewel de Lords ook recentelijk de regering de voet hebben dwarsgezet bij een reeks wetsvoorstellen, van antiterreurmaatregelen tot de vossenjacht.

Voorstanders van benoemde leden zeggen dat daarmee mensen met expertise in de rode banken terechtkomen die niet door de politieke `waan van de dag' worden gedreven. Het laten kiezen van de Britse `Eerste Kamer' zou volgens hen leiden tot `tweederangs politici', of zelfs clowns. Dat bleek bijvoorbeeld bij de jongste burgemeestersverkiezingen, waar Hartlepool de man koos die regelmatig in een apenpak als mascotte van de plaatselijke voetbalclub optrad.

De optie om het toekomstige Hogerhuis in te richten met tachtig procent gekozen leden, die kon rekenen op steun van de Conservatieve oppositie, werd verworpen met de kleinste meerderheid. Een vooralsnog minder belangrijke stemming in het Hogerhuis over de plannen mondde uit in een keuze voor behoud van de status quo.

,,Er is geen consensus'', aldus een woordvoerder van de premier, die zei dat de speciale commissie van het Lagerhuis die belast is met de hervormingsvoorstellen nu met nieuwe plannen moet komen. Sommigen geloven dat Blair op geraffineerde wijze zijn zin heeft gekregen nu het Lagerhuis zowel de status quo als de vernieuwingsopties heeft verworpen. Het lijkt een aanmoediging de vernieuwing op de lange baan te schuiven.

    • Hans Steketee