Angst- en walgingtelevisie

Op de voorgrond een glas met troebel water en een kunstgebit. Een jongen haalt diep adem en kijkt alsof hij iets groots verrichten gaat. Daarachter een groep vrienden in gespannen afwachting. Ineens pakt de jongen het glas, slaat de vloeistof achterover en steekt beide vuisten in de lucht: `Yes!' Triomfantelijk neemt hij van de vrienden bankbiljetten in ontvangst. Genoeg, aldus een stem buiten beeld, om er een mobieltje van te kopen. Deze reclamespot, van KPN, toont in een notendop de Nederlandse vinding waarmee Endemol Amerika veroverde: angst- en walging-tv.

Fear Factor heet het in de VS, en het is al twee seizoenen een succesnummer bij NBC. Dezer weken is de herhaling van een Nederlandse versie op V8 te zien. Waar gaat het om? Zes deelnemers worden aan twee soorten beproevingen onderworpen: gevaarlijke en onsmakelijke. Tot de eerste categorie behoort: op de vleugel van een vliegend vliegtuig klimmen, op 25 meter hoogte aan een rekstok hangen, een rijdende vrachtwagen beklimmen, etcetera. Het tweede onderdeel kan het nuttigen van wormen, kakkerlakken of bokkenballen omvattten. De deelnemers kunnen ook worden onthaald op een bad van ratten, slangen of schorpioenen. De grootste durfal int achtduizend euro (bij V8) of 50.000 dollar (bij de NBC).

Een op angst gebaseerd programma slijten aan Amerikanen, dat lijkt water naar de zee dragen. Maar ze lopen ermee weg, getuige de NBC-website, en besteden extra zorg aan de ambiance: de bak met maden staat op het kerkhof, waar de deelnemer eerst is uitgelegd hoe deze dieren het dode lichaam binnendringen. Fear Factor laat zien, dat het niet alleen gekke Amerikanen zijn die vrolijk aan koeienogen knabbelen. Hollandse Priscilla onthoofdde in een Zuid-Afrikaanse wijngaard de larf van een neushoornkever of het een lekkernij betrof: ,,Ik doe gewoon of het kippenpootjes zijn.'' Bovenal toont dit programma aan hoe gemakkelijk mensen in ruil voor een grijpstuiver en efemere roem tot iets ongehoords in staat zijn.

Maar gewenning ligt op de loer: ,,Niet wéér gebakken hersens met mieren!'' De grens moet omwille van de kijkcijfes steeds worden verlegd. Over een paar jaar eens kijken in hoeverre Endemol zijn spijskaart heeft geïnnoveerd.

Fear Factor, V8, 22.15-23.15u.