Oppositieleider Zimbabwe voor rechter

De rechtszaak tegen de Zimbabweaanse oppositieleider Morgan Tsvangirai, die samen met twee collega's van de Movement for Democratic Change (MDC) wordt beschuldigd van hoogverraad, is gisteren chaotisch van start gegaan.

Oproerpolitie blokkeerde in Harare urenlang de toegang tot de rechtbank voor advocaten, buitenlandse diplomaten en journalisten. Twee journalisten werden gearresteerd. Het proces kon pas beginnen na tussenkomst van de rechter, die de politie opdroeg een aantal buitenlandse waarnemers en oppositieaanhangers alsnog tot het rechtsgebouw toe te laten.

Tsvangirai en zijn twee collega's zouden vlak voor de presidentsverkiezingen vorig jaar een plan hebben gesmeed om president Robert Mugabe te vermoorden. Het belangrijkste bewijsmateriaal van de aanklagers is een videoband die voor de verkiezingen avond na avond op de nationale televisie te zien was. De opname, gemaakt met een verborgen camera, toont hoe Tsvangirai de ,,eliminatie'' van president Mugabe bespreekt met Ari Ben-Menashe van een Canadees adviesbureau.

,,Niet hun oppositie of verlangen naar politieke macht is een misdaad, maar de wens om een regering omver te werpen met ondemocratische middelen'', zei een van de aanklagers gisteren in de rechtszaal.

De Zuid-Afrikaanse advocaat George Bizos verdedigt Morgan Tsvangirai, MDC-secretaris-generaal Welshman Ncube en schaduwminister Renson Gasela. Bizos was in de jaren zestig ook een van de advocaten die Nelson Mandela verdedigde toen het Zuid-Afrikaanse apartheidsregime hem van hoogverraad beschuldigde.

Bizos vertelde gisteren dat de oppositie met het Canadese adviesbureau in overleg was getreden nadat Ari Ben-Menashe hun ontmoetingen had beloofd met een aantal hooggeplaatste Amerikanen als oud-president Bill Clinton en minister van Buitenlandse Zaken Colin Powell. Bizos: ,,Dit was een val.'' Op het moment van het gesprek zou de oppositie niet hebben geweten dat de voormalig Israëlische veiligheidsagent Ben-Menashe een boezemvriend is van president Mugabe. Hij is nu kroongetuige in de rechtszaak.

De zaak wordt gehouden aan de vooravond van een aantal belangrijke diplomatieke beslissingen die de internationale gemeenschap moet nemen over Zimbabwe. De Verenigde Staten en de Europese Unie heroverwegen momenteel de sancties die vorig jaar tegen de top van de Zimbabweaanse regeringspartij zijn ingesteld. De Amerikaanse ambassadeur Joseph Sullivan zei gisteren dat Washington de rechtszaak op de voet zal volgen. ,,Deze zaak heeft grote gevolgen voor de rechtspraak en het democratisch pluralisme in Zimbabwe.''

Ook de `trojka' van het Britse Gemenebest moet binnen een maand beslissen over de opschorting van het Zimbabweaanse lidmaatschap. De Britse premier Tony Blair en de Zuid-Afrikaanse president Mbeki spraken afgelopen weekend in Londen over Zimbabwe. Mbeki heeft aangedrongen op het opheffen van de sancties omdat ,,ze niets hebben veranderd''.