Jakarta blokkeert autonomie van Papoea

President Megawati van Indonesië heeft per decreet bepaald dat de provincie Papoea zo snel mogelijk moet worden opgedeeld in drie kleinere provincies. Daarmee heeft ze de bijzondere autonomie voor Papoea, die vorig jaar van kracht werd, op losse schroeven gezet.

Volgens de autonomiewet van 2001 is bestuurlijke herindeling van Papoea de bevoegdheid van het provinciebestuur. Gouverneur Jaap Solossa van Papoea zegt van niets te weten.

Het decreet, dat is ondertekend op 27 januari, bleef onopgemerkt totdat enkele Papoealeden van het parlement dit weekeinde alarm sloegen. Met het besluit geeft de president de ministers van Binnenlandse Zaken en Financiën en de gouverneur van Papoea opdracht tot ,,versnelde uitvoering'' van een wetsontwerp uit 1999. Dat behelsde opdeling van de provincie, toen nog `Irian Jaya' geheten, in drie kleinere provincies en stuitte destijds op massaal verzet van de Papoeabevolking. Het ontwerp werd niet ingetrokken, maar verdween in een la.

Dat dit oude plan nu opnieuw ter tafel komt houdt verband met verzet in Jakarta tegen de wet op Bijzondere Autonomie voor Papoea die in oktober 2001 werd aangenomen door het parlement. Gepensioneerde generaals in de regering-Megawati, zoals minister van Binnenlandse Zaken Hari Sabarno en het hoofd van de veiligheidsdienst, Hendropriyono, vinden dat die wet koren op de molen is van `separatisten'. De generaals zijn ook bang de toegang tot Papoea's rijke bodemschatten te verliezen. De autonomiewet geeft de gouverneur veel ruimere middelen en bevoegdheden en voorziet in een tweekamerstelsel.

Naast het streekparlement moet er een zogenoemde Papoea Volksraad (MRP) komen. Die moet worden samengesteld uit Papoea's – traditionele en religieuze leiders en vrouwen – en moet er op toezien dat bij nieuwe wet- en regelgeving de rechten op de grond en de cultuur van de autochtone bevolking worden ontzien. Een ontwerpbesluit tot instelling van deze MRP ligt ter goedkeuring in Jakarta en wordt daar al maanden opgehouden. Minister Sabarno zei vorige week dat de MRP in de huidige vorm ,,meer macht heeft dan het streekparlement'' en een ,,superlichaam dreigt te worden''. De wet bepaalt dat de autonomie na twee jaar moet worden geëvalueerd door Jakarta, terwijl Jakarta nu uitvoering van de wet torpedeert.

Dat het oude verdelingsplan nu opnieuw opduikt, is ook te wijten aan enkele hoge Papoea-ambtenaren die hun zinnen hebben gezet op de twee nieuwe gouverneurszetels. Een van de weinige Papoea's die het delingsplan steunen is de provinciale secretaris, Decky Asmuruf. Hij ligt al lang overhoop met gouverneur Jaap Solossa, een voorvechter van autonomie en een tegenstander van het delingsplan. Asmuruf zei onlangs tegen Papoealeden van het parlement die tegen opdeling van hun provincie zijn: ,,Jullie kunnen me niets maken, want Binnenlandse Zaken staat achter ons.'' Hij doelde op hemzelf en de Papoeapoliticus Bram Atururi, die het ooit moest afleggen tegen Solossa. Die is nu kandidaat-gouverneur van de nieuwe provincie `West Irian Jaya', die ongeveer zou samenvallen met het olie- en gasrijke schiereiland Vogelkop.