Eigen pet eerst

De Vereniging van Effectenbezitters (VEB) heeft een naam die de lading niet meer dekt. Staat de VEB op de bres voor aandelenbeleggers of voor de bezitters van obligaties, effecten met een vaste rente?

Een week lang heeft de VEB geprobeerd om beide belangen te behartigen in de overlevingsstrijd van het automatiseringsbedrijf Getronics. Tevergeefs.

Directeur P. de Vries van de VEB heeft zich gisteren teruggetrokken uit de zelfbenoemde commissie van obligatiebeleggers. Hij zit nog wel met een getekende geheimhoudingsverklaring die hem hindert in het publieke debat.

De commissie hoopte een gunstiger aanbod van Getronics te krijgen. Getronics wil zijn schuld saneren en biedt de beleggers in obligaties een pakket van aandelen, geld en nieuwe obligaties. De obligaties zijn door de ontwrichte financiële situatie dramatisch in koers gedaald. De aandelen van de ex-beurslieveling doen op de beurs een kwartje. Aandeelhouders zitten niet te wachten op een stortvloed van nieuwe aandelen.

De bron van de malaise is, zoals vaker, een fatale buitenlandse miljardenovername.

De obligatiebeleggers hebben het eerste aanbod van Getronics vorige week van de hand gewezen. Het bedrijf is nu zo slim om wél eerst met een (vertegenwoordiger van een) grote groep van obligatiebeleggers te gaan praten om een nieuw bod te doen dat een betere ontvangst krijgt.

Met haar steun aan twee groepen beleggers die bij dit bod inherente belangentegenstellingen hebben, deed de VEB hetzelfde wat zij financiële conglomeraten nog wel eens verwijt. Banken en verzekeraars dragen tegenover ondernemingen regelmatig zoveel petten (kredietgever, adviseur, belegger, klant) dat zij niet meer geloofwaardig zijn.

De VEB kiest nu voor aandelenbeleggers. Logisch. De doelgroep is groter. Bovendien hebben obligatiebeleggers, op papier, hun eigen belangenbehartiger: het trustkantoor, de tussenschakel die de rente bij het bedrijf int en doorgeeft aan de beleggers.

In de praktijk blijken trustkantoren echter passieve instituten, die bovendien nog betaald worden door het bedrijf ook. Bij spraakmakende debacles in de jaren tachtig (supermarktketen Coop) en negentig (vrachtwagenfabrikant DAF) bleken bijvoorbeeld de banken hun eigen belangen wél prima te hebben behartigd, maar hadden obligatiebeleggers het nakijken.

Nu Nederland in een nieuwe fase van bedrijfsproblemen verkeert, is de VEB sterker en rijker dan ooit om aandeelhouders te steunen. Wet- en regelgevers laten obligatiebeleggers in de kou staan. Tijd voor een Vereniging van Obligatiebezitters (VOB).

    • Menno Tamminga