De bereden informateur

Een zwart herenrijwiel, model Normen en Waarden. Zwarte jasbeschermer, zwarte flapperende jaspanden, nog blinkende spaken, geen versnelling, terugtraprem, nog ongebruikt extra slot tegen de zadelstang gemonteerd, voor- en achterlicht, dynamo, alles volgens de eisen van de wet. Zelfs de oude Drees, de premier met de op halve sterkte brandende kachel en de mariakaakjes, is er niet mee betrapt voor het koninklijk paleis. Wel de kabinetsinformateur, minister Donner. Dan kan ik het beschouwen als een demonstratie. Dat moet ik Wouter Zonder Das nog zien nadoen.

Wat is het protocol bij zo'n rijwiel? Dat moet zijn doorgenomen in voorbesprekingen tussen de secretariaten van het ministerie en van het paleis. Het tracé van het paleishek naar de trappen is op gladheid gecontroleerd. Heeft een fiets een rode loper nodig of is het een rijtuig?

Het Journaal liet zowel de aankomst als het vertrek uitvoerig zien. Na gedane arbeid in het paleis stapte Donner van de trappen af. Een lakei in blauw livrei reed zijn fiets voor maar toen kwam het: in zijn linkerhand hield de lakei het rijwiel, terwijl hij met zijn rechterhand Donner hielp met de achterste snelbinder op de tas met Informatie. Dat moet een keer of drie eerder zijn gedaan met een speciaal voor de gelegenheid op rijkskosten aangeschaft oefenrijwiel. Een keer ging het mis en dreigde het rijwiel door het gewicht van de tas voor weg te glijden. Heel leerzaam. Er kwam overleg of het niet met twee lakeien kon. De een om het rijwiel vast te houden en de ander om de Informatie op de bagagedrager te binden. De snelbind-lakei helpt de minister dan met het bestijgen van de fiets en geeft hem een zetje bij vertrek. Maar, protesteerde het ministerie, dan is het effect weg. Dan kun je net zo goed een lakei erbij nemen om voor hem te fietsen.

Dan de andere vragen. Is er een fietsenrek voor Huis Ten Bosch? Is de standaard van het Normen en Waarden-mobiel ook voldoende bestand tegen stormwind? Was de fiets omgevallen en moest het stuur daarna stiekem worden rechtgebogen? Moest de fiets worden afgesloten of werd hij bewaakt? Werden de banden ontdaan van buitenpaleiselijke ongerechtigheden? Waar worden die gedeponeerd? Het witte pompje zat er na de informatie nog op. Er moet ten paleize nog een oude rijwielspecialist rondlopen, want koningin Juliana heeft vroeger met de fiets internationaal naam gemaakt. Overal waren de beelden te zien. Koningin Beatrix brak met die gewoonte. Daarom stond ze gisteren niet bovenaan de trap te wuiven. Dan had Donner al wegfietsend terug kunnen zwaaien, moedig trappend naar de verloederde wereld buiten het paleishek. De minister had met beide armen kunnen zwaaien, zodat je zou zien dat hij ook zonder handen kan.

Wat een contrast met de Bentley-boys van vroeger, de poenige mannen met eigen dienstsleeën. En dan al die bedreigingen, de post met geladen pistolen, politici die niet uit konden zonder zenuwachtig spiedende kleerkasten met oortelefoontjes. Ik herinner me de laatste archiefbeelden in het Journaal met premier Kok die naar het Torentje fietste. Begeleid door het commentaar dat dat toch definitief verleden tijd was. Van woede kokende kiezers, leden van Al-Qaeda loerden op hun kans. Voortaan mocht de minister-president alleen nog worden getransporteerd per gepantserde BMW. En nog geen half jaar later laat de minister van Justitie op datzelfde Journaal zien dat de kust weer veilig is.

Donner, de normen-en-waarden-mannetjesputter. Met zijn politieke pupil Balkenende brengt hij christelijke tijden terug. Toen je als politicus nog gewoon over straat kon fietsen. Toen je het witte pompje er nog op kon laten zitten en de bandenplakspullen in het zadeltasje.

Toch zou ik willen weten of er buiten het paleis geen volgauto met officiële kleerkasten klaar stond die op de weg tussen het paleis en zijn ministerie onopvallend achter hem aanreed. Of wordt zijn fiets in een zwarte bestelauto gezet waarna hij in zijn dienstauto plaatsneemt? Vlak voor het Binnenhof stapt hij uit en doet hij voor de camera nog een stukje tegen de wind in. Inderdaad, fietsen is lekker. Donner woont tenminste nog in Den Haag. Maar hoe zat dat met premier Kok? Kwam die helemaal uit Amsterdam naar het Torentje fietsen? Terug naar de tijd dat imago niet bestond en je geloofde wat je op tv zag.