Belgrado staat voor genocide terecht

Het Internationaal Gerechtshof in Den Haag – dat conflicten tussen staten behandelt – acht zich bevoegd de genocideklacht die Bosnië in 1993 tegen Joegoslavië heeft ingediend, te behandelen. Het hof bevestigde gisteren een uitspraak uit 1996.

De Joegoslavische regering had gevraagd om een herziening van dat vonnis, op basis van ,,nieuwe feiten'' – zoals de hertoetreding tot de genocideconventie.

Het Joegoslavische verzoek om herziening van het vonnis van 1996 werd gisteren afgewezen met het argument dat de procedure die in herziening voorziet alleen bedoeld is voor feiten die op het moment van de eerdere uitspraak bestonden, maar nog niet bekend waren. Daarom kunnen ,,nieuwe feiten'' uit 2000 en 2001 geen aanleiding vormen voor herziening van een uitspraak uit 1996. Tien rechters stemden tegen het Joegoslavische verzoek, de drie overigen stemden voor, onder wie het Joegoslavische ad hoc lid van het gerechtshof.

De klacht van Bosnië dat Joegoslavië zich schuldig heeft gemaakt aan genocide tijdens de Bosnische oorlog en de genocideconventie heeft geschonden kan nu inhoudelijk worden afgehandeld. Het kan overigens nog lang duren voordat de zaak wordt afgesloten, reden waarom de Joegoslavische ad hoc rechter van het Gerechtshof, Vojin Dmitrijevic, beide partijen opriep de zaak te laten rusten. Het proces zal nog heel lang duren en veel onkosten met zich meebrengen, aldus Dmitrijevic in een vraaggesprek met Radio Belgrado 202. Bosnië eist een schadevergoeding van tientallen miljarden dollars. Als het de zaak wint, zal het geld moeten worden opgebracht ,,door alle burgers van Joegoslavië, ook diegenen die tegen de oorlog waren'', zo vond de rechter.

Bovendien zei hij dat het Bosnië nog moeilijk zal vallen genocide te bewijzen. ,,Bosnië vervolgt Joegoslavië niet wegens agressie, maar wegens genocide. Genocide wordt door het Internationaal gerechtshof behandeld als een speciale misdaad die moet worden bewezen. De uitkomst van het proces valt niet te voorspellen.'' De leider van het Bosnische advocatenteam, Sakib Softic, zei te hopen dat de hearings voor de slotargumenten binnen drie maanden kunnen plaatsvinden.

In Belgrado is teleurgesteld gereageerd. Joegoslavië staat nu voor een lang proces dat vooral zal gaan over de vraag hoe de Bosnische oorlog moet worden gedefinieerd. ,,Als er de illusie bestond dat we na 5 oktober 2000 [toen het bewind van president Miloševic werd omvergeworpen] een pact met het verleden konden sluiten en alle onplezierige zaken konden vergeten, dan zijn we die illusie nu kwijt'', aldus een adviseur van de Joegoslavische president Vojislav Koštunica.