Afghaanse harddrugs heroveren de markt

De teelt van papaver en de productie van opium nemen fors toe in Afghanistan. Het land is weer de belangrijkste producent ter wereld van opium (grondstof van heroïne), gevolgd door Birma en Laos. De pogingen van de Afghaanse regering-Karzai om opiumproductie te stoppen hebben tot dusver gefaald.

Dat staat in een gisteren verschenen rapport van het bureau voor drugs en criminaliteit van de Verenigde Naties. In de illegale opiumhandel in Afghanistan ging in 2002 zeker 1,5 miljard dollar om. Meer dan driekwart van de heroïne die in Europa wordt gebruikt is van Afghaanse origine. De Afghanen bestrijken intussen ook nagenoeg de gehele Russische markt voor deze harddrug.

De totale opiumproductie beliep vorig jaar ongeveer 3.422 ton, vijftien maal hoger dan in 1979, het jaar waarin de Sovjet-Unie Afghanistan binnenviel. Na een kortstondige terugval van de productie in 2001 draait de ,,industrie'' weer op volle toeren. De terugval was het gevolg van het strikte teeltverbod op last van de verdreven fundamentalistische Talibaan. De teelt heeft intussen weer plaats op ongeveer 74.000 hectare grond.

Het VN-rapport stelt vast dat de ,,opiumeconomie'' diepe wortels heeft in de politieke en maatschappelijke structuur van Afghanistan. Krijgsheren en drugssyndicaten hebben grote delen van de arme boerenbevolking in hun macht en de centrale overheid heeft buiten de hoofdstad Kabul te weinig invloed om effectief te kunnen optreden.

Volgens de onderzoekers heeft de internationale gemeenschap dan ook een taak om samen met de Afghaanse regering de wortels van het probleem aan te pakken. Dat kan onder meer door boeren alternatieven te bieden voor de papaverteelt. Doordat veel telers financieel afhankelijk zijn van kredieten van drugsbazen, is het ook noodzakelijk dat er een nationaal bankstelsel komt dat leningen verstrekt zonder woekerrente. De VN-rapporteurs pleiten ook voor betere scholing aan kinderen en meer banen voor vrouwen. Zij vinden nu vaak werk in de papaverteelt en opiumproductie.