Testen zonder zwaartekracht

Aan boord van de Columbia werden drie Nederlandse experimenten uitgevoerd.

In alle drie Nederlandse experimenten die tijdens de vlucht van de Columbia waren uitgevoerd, speelde het ontbreken van zwaartekracht een hoofdrol. De afdeling fysiologie van het Academisch Medisch Centrum in Amsterdam toetste via onderzoek aan de Columbia-bemanning de voorspellende waarde van een zelf ontwikkeld testinstrument. De groep onderzoekt de verstoring van de bloedsomloop door langdurige bedlegerigheid en ontwikkelde een `kantelbank' (een sofa die door een computer in zwenkende beweging wordt gebracht) met een specifiek effect op bloeddruk en hartslag. Het geregistreerde patroon moet voorspellen welke proefpersoon na bedlegerigheid last heeft van duizelingen bij het opstaan. Ook de Columbia-bemanning heeft op de sofa gelegen.

Het Academisch Centrum Tandheelkunde van de VU in Amsterdam had 64 plastic zakjes met embryonale middenvoetsbeentjes van muizen met de Columbia meegegeven. De beentjes werden in leven gehouden in een kweekvloeistof. Zulk soort beentjes vertoont onder micro-zwaartekracht tegelijk een vertraagde beenvorming en een versnelde beenafbraak. Astronauten ondervinden die effecten ook, maar daar kunnen ze mede het gevolg zijn van allerlei stress. Het `in vitro' experiment met muizenbeentjes heeft een eenduidiger uitkomst.

Het Groningse bedrijf Bioclear had een nog experimenteel ontwerp van een toestel voor luchtzuivering meegegeven. De lucht in ruimtevaartuigen wordt gezuiverd door deze over actief kool te leiden. Daarvan is erg veel nodig omdat de kool niet geregenereerd kan worden. In het toestel van Bioclear wordt de bedompte lucht via een membraan in contact gebracht met een mengsel van twaalf bacteriestammen in waterige oplossing. Zij breken de vieze luchtjes af. De vraag is hoe ze het doen zonder zwaartekracht.