SPD lijdt nederlaag in twee deelstaten

De SPD van bondskanselier Gerhard Schröder heeft bij regionale verkiezingen in de deelstaten Hessen en Nedersaksen een dramatische nederlaag geleden. De uitslagen worden gezien als een afstraffing van het financieel-economische beleid van de regering in Berlijn.

In beide deelstaten boekten de sociaal-democraten het slechtste resultaat sinds decennia. In Hessen haalde de SPD 29,1 procent van de stemmen, een verlies van 10,3 procentpunten. In Nedersaksen kwam de partij op 33,4 procent, een verlies van 14,5 procentpunten. Wolfgang Clement, Schröders `superminister' voor economie en werkgelegenheid, sprak van een ,,catastrofe'' voor de sociaal-democratie. Clement erkende dat de nederlaag te wijten is aan fouten van de bondsregering.

In Hessen behaalde minister-president Roland Koch (CDU) een absolute meerderheid. In Nedersaksen, thuisland van Gerhard Schröder, moet minister-president Sigmar Gabriel plaatsmaken voor CDU-uitdager Christian Wulff. In het deelstaatparlement komt Wulff één stem tekort voor een absolute meerderheid en is aangewezen op een coalitie met de liberale FDP. De liberalen boekten in beide deelstaten winst.

Het is opvallend dat de kiezers hun ongenoegen over het beleid van de rood-groene regering in Berlijn vooral botvierden op de SPD, terwijl de kleine coalitiepartner de Groenen in beide deelstaten winst kon boeken. In Nedersaksen eindigden de Groenen op 7,6 procent, in Hessen op 10,1.

Onderzoek naar de motivatie van de kiezers liet zien dat de hoge werkloosheid (4,5 miljoen) voor velen een belangrijk motief was om voor de christen-democraten te stemmen. In Hessen, dat lange tijd gold als een rood bolwerk, stemden arbeiders en werknemers in meerderheid CDU. De kwestie-Irak speelde geen rol van betekenis, ook al had de SPD in de slotfase van de campagne geworven met haar uitdrukkelijke `nee' tegen een oorlog. Olaf Scholz, secretaris-generaal van de SPD, stelde gisteravond dat de stembusuitslagen ,,onmiskenbaar'' door landelijke overwegingen waren beïnvloed. ,,We nemen dat serieus en zullen er in het toekomstige politieke werk rekening mee houden.'' De uitslag is, aldus Scholz, geen afwijzing van de politiek van de regering in Berlijn, maar een opdracht om door te gaan met hervorming van de welvaartsstaat, ,,hervormingen die nodig zijn om haar te behouden''.

In de deelstatenkamer, de Bondsraad, krijgt de oppositie nu meer armslag. ,,We zullen op elkaar toe moeten gaan'', zei Clement gisteravond op de Duitse tv. Het presidium van de SPD kwam vanochtend bijeen om zich over de nederlaag te beraden. Schröder zou pas vanmiddag, na afloop van die vergadering, een reactie geven.

Nieuwsanalyse: pagina 4

Hoofdartikel: pagina 7