Rusland reageert somber op ramp

Rusland heeft gistermiddag, een dag na de ramp met het Amerikaanse ruimteveer Columbia, een Progress-vrachtschip naar het internationale ruimtestation ISS gelanceerd. Experts achten het uitgesloten dat Rusland het ISS kan openhouden als de NASA naar aanleiding van de ramp van zaterdag het ruimteveerprogramma langdurig zou stilleggen.

Het Progress M-47 vrachtschip vertrok gistermiddag om vier uur met apparatuur, voedsel, brandstof en post vanaf de lanceerbasis Baikonoer in Kazachstan. Rusland zou dit jaar ook twee bemande Sojoez-capsules naar het ISS sturen. De Sojoez fungeert na vastkoppeling als reddingscapsule. Meer dan twee capsules heeft Rusland momenteel evenwel niet in voorraad. Sojoez-ruimteschepen gelden als zeer betrouwbaar: het laatste ongeluk was een kwart eeuw geleden. In 1967 en 1971 verongelukten twee capsules bij terugkeer; in 1975 mislukte een lancering bij de tweede trap, maar wist de bemanning een noodlanding te maken in het Altai-gebergte.

Rusland alleen kan het ISS niet openhouden, stellen Russische experts. De Amerikaanse ruimteveren vervoeren zo'n tachtig procent van de bemanningen en negentig procent van de vracht naar het ruimtestation. Een ruimteveer kan bijna honderd ton vracht de ruimte in tillen, een Progress-vrachtschip hooguit drie ton. De Progress M-47 van gisteren heeft 2.568 kilo vracht aan boord.

Sergej Gorboenov, de woordvoerder van ruimtevaartagenschap Rosaviakosmos, verwacht dat de volgende Sojoez-capsule in april zonder bemanning wordt gelanceerd om voedsel te sparen. Het ISS zal dan in een hoge baan worden gebracht en tijdelijk geëvacueerd, zo verwacht hij. Alleen voor onderhoud van de elementaire functies zou Rusland jaarlijks zes vrachtschepen en drie Sojoez-capsules moeten lanceren, rekenen experts voor op persbureau Interfax. Valeri Rjoemin van het ontwerpbureau Energia meent dat Rusland ook bij een gulle financiële injectie pas in 2004 dat volume kan halen.

In de Russische media overheerst na de ramp boven Texas een diep pessimisme over de bemande ruimtevaart. Peperduur, riskant en nutteloos, zo stellen dezelfde experts die vóór maart 2001 nog – vergeefs – een lans braken voor behoud van het bemande Russische ruimtestation Mir. Dat werd toen in de Stille Oceaan gedumpt. Alleen veteraan-ontwerper Valentin Belokon hoopt op een ,,doorbraak in de hoofden van onze bestuurlijke elite''. Belokon wil de Boeran (Sneeuwstorm) nieuw leven inblazen, het Russische ruimteveer dat één succesvolle onbemande vlucht maakte, in november 1988. De toenmalige president Jeltsin schrapte het programma in 1993. De Boeran eindigde als kermisattractie. Belokon: ,,We hebben een enorm potentieel aan ontwerpers en doen alles tweederde goedkoper dan de Amerikanen. Mijn oren klapperen als ik hoor dat we maar twee Sojoez-capsules in voorraad hebben. Wij kunnen er wel twintig per jaar bakken!''

    • Coen van Zwol