`Mooi idee: een diamant in je gedachten'

Solomon Burke is weer in ons land voor concerten, waarbij hij zich laat inspireren door het publiek.

Solomon Burke en zijn entourage zijn weer in Nederland. In september gaf de Amerikaanse `King of Rock-'n'-Soul' een enkel concert in het Amsterdamse Paradiso. Nu speelt hij vier dagen in het land, tijdens een Europese tournee, kriskras door Italië, Engeland, Nederland, Ierland en Frankrijk.

Op zondagmiddag bereidt zijn begeleidingsgroep zich voor op het optreden in Tivoli. Solomon Burke zelf is er niet bij. Onder aanvoering van gitarist Chris Bruce, die al 32 jaar met Burke speelt, doet de band eerst een soundcheck. Daarna blijven de tien muzikanten op het podium en oefenen details van de liedjes: het perfecte einde voor Soul Searchin', een uitgekiende break in Summertime. ,,Dat doen ze omdat ik zo onvoorspelbaar ben'', vertelt Burke later op zijn hotelkamer. ,,Ze oefenen alles heel precies voor het geval ik tijdens het optreden weer van gedachten verander en iets anders wil spelen. Want ik gebruik geen set-list. Ik laat me inspireren door het publiek.''

Solomon Burke zit op de rand van zijn bed, zijn jonge boom-dikke leunstok staat naast hem. Burke is niet zo goed ter been. Om hem heen reddert harpiste Julia, omdat vaste assistant Ken zijn paspoort was kwijtgeraakt en moest achterblijven in Londen. Blijmoedig vertelt Julia over de tournee van 190 dagen waar ze middenin zitten. In Italië traden ze op met een 21-koppig orkest, in Londen speelden ze vrijdag nog met de rauwe Jon Spencer Blues Explosion. Vijftien mensen samen op het podium, ,,just havin' a good time'', zoals Julia zegt.

Soulzanger Solomon Burke (63) zit in het vak sinds 1954. Hij werd in de jaren zestig bekend met liedjes als Everybody Needs Somebody (To Love), Goodbye Baby en If You Need Me, opgenomen met de befaamde producer Jerry Wexler van het Atlantic-label. Daarna maakte hij een aantal country/soul-platen en in de jaren zeventig ook een croon-plaat met de titel Music To Make Love By. Zijn faam was de afgelopen decennia wisselend. Dat Burke nu weer in de aandacht staat is te danken aan de cd Don't Give Up On Me, die hij afgelopen zomer uitbracht via het obscure Fat Possum-label. De baas van deze platenmaatschappij had allerlei hedendaagse songschrijvers gevraagd om liedjes voor Burke te schrijven. Elvis Costello, Bob Dylan, Tom Waits, Van Morrisson en anderen schreven prachtige nummers die in vier dagen, met simpele begeleiding werden opgenomen. De cd werd een groot succes. Het leverde Burke, behalve veel nieuw publiek, ook een nominatie op voor een Grammy Award in de categorie Contemporary Blues.

Burke zelf had niets te maken met de selectie van songschrijvers, zegt hij. ,,Ik weet wel wie niet wilden meewerken: Stevie Wonder bijvoorbeeld, en Smokey Robinson! Maar ik ben blij dat we nu liedjes kregen van mensen die iets nieuws te vertellen hebben, die in het `nu' staan.'' Was hij verrast dat de liedjes zo goed bij hem pasten? ,,Ja, vooral door de boodschap die ze wilden overbrengen. Want ik kan alleen maar liederen zingen met een positieve boodschap. Ik ben een man Gods. Nooit zal ik iets banaals zingen, als Hang On Sloopy of Little Bit Of Soap, hoe leuk de mensen dat ook vinden.''

Alleen Diamond In Your Mind, geschreven door Tom Waits en zijn vrouw Kathleen Brennan, gaf een probleem. ,, Waits was een beetje cru. Ik kon zijn tekst niet zingen. Het lag aan de regel `She never prayed', dat is voor mij ondenkbaar. In overleg met Tom hebben we daar `She almost never prayed' van gemaakt. Want verder is het juist zo'n mooi idee: a diamond in your mind. Iedereen zou een diamant in zijn gedachten moeten hebben in plaats van zomaar een stukkie steen. Een diamant staat voor hoop, veiligheid, positiviteit.''

Burke is niet alleen in zijn liederen een man Gods. Hij heeft een eigen kerk opgericht, waar hij eens in de drie weken een dienst geeft. Daarnaast is Burke is begrafenisondernemer. Want ook in de jaren dat zijn muzikale carriere niet voldoende opleverde had hij de zorg voor eenentwintig kinderen.

,,Tot 1999 heb ik hard gewerkt om onze kerk en onze uitvaartsonderneming op te bouwen. Ik wilde mijn kinderen leren om de zaak over te nemen. Rond 1999 had ik het gevoel dat we er zakelijk goed voor stonden. Ik heb 21 kinderen, 65 kleinkinderen, en 10 achterkleinkinderen. Voor hen moest ik zorgen. In 1999 kwam mijn jongste kind van school af. Toen voelde ik dat er een verandering op komst was: muzikaal, geestelijk, spiritueel en financieel. Dat bleek te kloppen. Vóór 1999 traden we maar zestig keer per jaar op. Daarna werd het steeds meer. Dat de paus ons uitnodigde om in het Vaticaan te zingen, zag ik als een teken. En toen kwam Fat Possum met dat aanbod voor de cd. We zaten al op een `fast train', maar door de cd ging hij nog harder rijden.''

Hoewel Burke bij zijn eerste bezoek aan het kantoor van Fat Possum weigerde uit de auto te komen omdat hij er allemaal types met groen haar en piercings zag rondhangen, kan hij het label nu niet vaak genoeg prijzen. Burke heeft onlangs opnamen gemaakt met de Nederlandse Junkie XL voor diens nieuwe cd, en zelf wil hij ook graag snel aan een nieuwe plaat beginnen. Weer voor Fat Possum? ,,Als het aan mij ligt wel. Voor het eerst in mijn leven heb ik bij een platenmaatschappij te maken met eerlijke en intelligente mensen: ik heb al meer royalty-cheques ontvangen dan bij welke platenmaatschappij dan ook. En ik heb er een paar gehad! Apollo-records, Atlantic, je noemt ze, nergens ben ik fatsoenlijk behandeld. Hier zien ze me tenminste als een mens en niet als een produkt. En dat moet ook. Want ik mag dan vier kinderen hebben die Solomon heten, er is maar één Solomon Burke!''

Een van die Solomons was in september in Paradiso te zien als achtergrondzanger in Burkes band. Solomon jr. viel vooral op omdat hij bijna ononderbroken zijn vaders bezwete hoofd stond droog te wissen. Hij is er dit keer niet bij. ,,Hij is eigenlijk acteur, en daar heeft hij nu weer veel werk in. Het is beter zo. Kinderen moeten hun eigen weg gaan.'' Burke heeft dit keer wel de blinde organist Rudy Copeland bij zich. ,,Al is Rudy blind, hij `ziet' meer dan jij of ik. Hij speelt altijd in onze kerk op het orgel en hij heeft ook wel eens getourd met een gospel-groep. Maar dit is zijn eerste tournee als een celebrity. Rudy is de eigenlijke ster.''

Don't Give Up On Me is uitgebracht door Fat Possum/Epitaph. Solomon Burke: 3/2 Oosterpoort Groningen; 4/2 013, Tilburg.