Humor werkt, maar niet in reclame

De carnavalsvereniging van Roermond hield een maand voor het carnaval begint een seminar over humor op het werk. Lachen werkt beter, aldus de Limburgers.

,,Ik hoop dat er wat te lachen valt'', zegt Jos Houben (41), directeur van een motorenfabriek, in theater De Oranjerie in Roermond, waar de lokale carnavalsvereniging vrijdag een seminar hield over humor en management. In zijn hand heeft hij een stapel visitekaartjes. ,,Carnaval is ook netwerken'', zegt hij. ,,Het bestuur van de carnavalsvereniging bestaat bijna alleen uit ondernemers.''

Eén van de sprekers is marketingspecialist Erik van Vooren (49). ,,Ik ben Belg en professor, een contradictie in terminus.'' Hij vindt dat Limburg eigenlijk weer bij België gevoegd zou moeten worden. ,,Dan gaat het gemiddeld IQ aan beide zijden van de grens omhoog.''

Van Vooren was ooit directeur van reclamebureau BBDO Direct en geeft nu les aan de Businessschool in Gent. Hij noemt zichzelf een `entertrainer', iemand die zijn boodschap op een speelse manier verpakt waardoor hij aan overtuigingskracht wint. Zijn stelling: humor is een instrument om je boodschap te verkopen.

Hoe kan humor als verkoopmiddel werken?

Van Vooren: ,,Het helpt op meerdere manieren. Het maakt mensen enthousiast. Bill Gates zei ooit dat hij vooral mensen kan enthousiasmeren. En een enthousiaste klant is een trouwe klant.''

Maar kan humor ook de doorslag geven?

,,Natuurlijk. Het brengt verlichting in een moeilijke situatie, zoals bij zware onderhandelingen. Ik had ooit een potentiële klant die onmogelijke eisen stelde. Mijnheer, zei ik hem toen, u kunt toch ook niet in één maand negen baby's verwekken? Hij begreep wat ik bedoelde en stelde zijn eisen bij.''

Wat heeft een manager aan humor?

,,Humor brengt afwisseling en kan laten zien dat de manager ook maar een mens is. Op de werkvloer wordt immers vooral uitgegaan van de ratio, de linkerhersenhelft. Wat is er beter voor de afwisseling dan een goede grap of een humorvolle situatie? Zo laat de baas ook eens zijn menselijke kant zien. Humor is een typisch menselijke eigenschap die ons onderscheidt van de dieren.''

Is een manager zonder humor dan een slechte manager?

,,Nee, je kunt humor niet forceren. Maar geef dan anderen de ruimte om grappig te zijn. Het eerste wat ik doe als ik een bedrijf binnenloop is het prikbord en de memo's bekijken. Dat zijn uitgelezen plekken waar het personeel zijn humor kan ventileren. Zonder die ventilatie krijgt de humor een sarcastisch tintje. Dan wordt het humor ten koste van de baas. En die humor is helaas nog steeds erg populair.''

Dat humor niet te forceren valt, is ook de voornaamste boodschap van een andere spreker op het seminar, Bert de Vries (72), van origine psycholoog en voormalig voorzitter van het Genootschap voor Reclame. ,,Het is beter om géén humor in reclame te gebruiken'', zegt hij. ,,Reclame is zonder humor namelijk al leuk genoeg.'' Reclame is van zichzelf al karikaturaal, humor kan daar volgens De Vries weinig aan toevoegen.

Lachen leidt bovendien af van de merknaam, waar het in de reclame juist om draait. Reclame vraagt volgens De Vries om ,,goede associaties en een bijpassend relativeringsvermogen''. Als negatief voorbeeld noemt hij het spotje van KPN, dat vorige week de loden leeuw voor de slechtste commercial van het jaar kreeg. Hierin drinkt een jongen voor een wedddenschap een troebel glas water met een kunstgebit erin leeg. Van het geld dat hij hiervoor krijgt, koopt hij een mobiele telefoon. Volgens KPN erg geliefd onder de jonge doelgroep. ,,Maar de rest van het land wordt er onpasselijk van.''