`Groen licht Bush voor diplomatie'

De Britse premier Blair heeft zijn top met de Amerikaanse president Bush uitgelegd als groen licht voor een diplomatiek slotoffensief om een tweede resolutie van de Veiligheidsraad tot stand te brengen.

Morgen zet hij daartoe zijn vorige week begonnen pogingen voort tijdens een top met de Franse president Chirac in Le Touquet. Chirac heeft eerder geschermd met een veto in de Veiligheidsraad op militaire actie tegen Irak. Blair zal Chirac zeggen dat een veto fataal is voor de geloofwaardigheid van de internationale gemeenschap.

Bush stemde vrijdag voor het eerst, zij het voorwaardelijk, in met een tweede VN-resolutie. Dat is uitgelegd als een succes voor Blair, die een nieuwe resolutie essentieel acht om de publieke opinie in zijn eigen land en op het Europese vasteland ervan te overtuigen dat Saddam moet worden aangevallen als hij de bestaande resoluties over ontwapening schendt.

Blair zegt erop te vertrouwen dat zo'n resolutie er ook komt. Tegen meegereisde journalisten ontkende hij tijdens de terugreis naar Londen verschil van mening te hebben met Bush over de termijn van de huidige VN-inspecties en de noodzaak van een tweede resolutie, voorafgaand aan een eventuele aanval op dat land. De vermeend ,,stroeve lichaamstaal'' van beide mannen tijdens hun gezamenlijke persconferentie was gezichtsbedrog, zei hij. Zijn woordvoerders verzekerden later dat die deel uitmaakte van een ,,klassiek good cop, bad cop-rollenspel'', waarbij Bush de `boze agent' speelt en Blair degene `met wie zaken te doen valt'. Volgens hen is er ,,geen duimbreed'' verschil in beider strategie die erin bestaat de ,,diplomatie maximaal te benutten en daarna tot actie over te gaan''.

De premier weigerde aan boord echter berichten te bevestigen dat Bush hem hooguit zes weken de tijd had gegeven om de leden van de Veiligheidsraad te winnen voor een tweede resolutie en hij weigerde opnieuw Bush' formule ,,weken, geen maanden'' over te nemen. ,,Dat is geen deadline die ik herken'', aldus Blair. De vier weken die het Pentagon nodig heet te hebben om zijn militaire voorbereidingen af te ronden, zouden volgens Blair zeker te kort zijn om het diplomatieke proces en de inspecties af te ronden.

Dat beide leiders geen melding maakten van het Israëlisch-Palestijnse conflict is uitgelegd als een nederlaag voor Blair. Hij en Europese leiders vinden dat de VS daartoe snel een nieuw initiatief moeten nemen. In plaats daarvan werd dit weekeinde duidelijk dat de zogeheten roadmap, een internationaal tijdschema voor vrede tussen Israël en de Palestijnen, opnieuw met zes weken is uitgesteld.

Het nettoresultaat van de top in Washington lijkt dat Blair vooralsnog sterker is gecommitteerd aan de Amerikaanse voorbereidingen voor een militaire campagne in Irak. Het Britse ministerie van Defensie voerde gisteren de militaire druk op Irak verder op met de mededeling dat het Verenigd Koninkrijk ,,onder de juiste omstandigheden'' en als ,,uiterste vorm van zelfverdediging'' bereid is kernwapens in te zetten tegen Irak. Dat zou gebeuren bij een Iraakse aanval met chemische of biologische wapens op Britse troepen in Irak. Minister Hoon (Defensie) weersprak daarmee zijn collega Clare Short (Ontwikkelingssamenwerking), die eerder had gezegd dat ze zich geen scenario kon voorstellen in Irak waarbij een vergeldingsaanval met een tactisch kernwapen zin zou hebben. In de Golfoorlog (1991) zeiden de Verenigde Staten en het Verenigd Koninkrijk eveneens een aanval met massavernietigingswapens te zullen vergelden met een kernwapen.