Bas Eenhoorn stapt eind dit jaar op als VVD-voorzitter

De voorzitter van de VVD, Bas Eenhoorn, legt later dit jaar zijn functie neer. Dat heeft hij dit weekeinde bekendgemaakt op een vergadering van de gewestelijk voorzitters (`partijbaronnen') van de VVD. Eenhoorn (56) wil de partij de vrije hand geven om op een congres in mei een `voorzitter nieuwe stijl' te kiezen.

Na de verkiezingsnederlaag van de VVD in mei 2002 had de partij besloten tot meer directe inspraak van de leden, om te verhinderen dat de partijtop zich zou vervreemden van `de basis'. Die vervreemding werd op een reeks interne discussiebijeenkomsten als de voornaamste reden gezien van het echec van mei 2002. Toen zag de partij, met een terugval van 38 naar 24 zetels, de verwachting om de grootste in de Tweede Kamer te worden in rook opgaan.

In de vernieuwingsplannen krijgt onder meer de algemene, voor leden vrij toegankelijke, ledenvergadering meer zeggenschap ten koste van de kring van partijprominenten. Zo wordt de partijvoorzitter voortaan door de ledenvergadering aangewezen. Deze `voorzitter nieuwe stijl' zou binnen de VVD onder andere permanent debat over beleidsvraagstukken moeten organiseren.

Al kort na de verkiezingsnederlaag gingen er onder de partijbaronnen stemmen op dat Eenhoorn moest aftreden, maar een meerderheid vond dat hij leiding moest geven aan de vernieuwing, die in mei van dit jaar met een congres en statutenwijzigingen wordt bezegeld.

Eenhoorn werd voor de buitenwereld vooral bekend door de openlijke kritiek die hij vorig jaar vóór de verkiezing had op de toenmalige lijsttrekker Dijkstal. Ook dit jaar kwam hij nog in aanvaring met de lijsttrekker van de VVD. Tot grote ergernis van Zalm pleitte de partijvoorzitter op een partijraad vorige maand voor herstel van de coalitie CDA-LPF-VVD, terwijl Zalm onderwijl kiezers ervan probeerde te overtuigen dat alleen een stem op de VVD een centrumlinkse coalitie CDA-PVDA zou kunnen voorkomen. Eenhoorn heeft zich tegen het verwijt van deloyaliteit in eigen kring steeds verweerd met het argument dat de voorzitter van de partij zijn onafhankelijkheid ten opzichte van de partijtop in de Tweede Kamer dient te bewaren.

Onder de grote partijen is de VVD de enige waar het voorzitterschap een onbezoldigde functie is. In het dagelijks leven is Eenhoorn organisatieadviseur.