AZ-fans dwingen winkeliers op de knieën

Zakenman Dirk Scheringa is bereid een nieuw stadion voor voetbalclub AZ in Alkmaar te bouwen, mits hij daarin ook een winkelcentrum mag vestigen. De lokale middenstand kiest na maanden van verzet eieren voor zijn geld. Bedreigingen door AZ-supporters gaven de doorslag.

Ondernemer Dirk Scheringa, voorzitter en eigenaar van de Alkmaarse voetbalclub AZ, zal opgelucht zijn: hij mag in Alkmaar zijn nieuwe stadion en winkelcentrum bouwen. Vrijdagavond hebben 600 lokale winkeliers na anderhalf jaar hun verzet opgegeven tegen de komst van het grote winkelcentrum dat volgens hen hun economische ondergang zal betekenen. Ze zullen geen bezwaar meer maken tegen de nieuwe bouwvergunning die de gemeente gaat verlenen voor het stadion/winkelcentrum. Het was kiezen: instemmen met een aangepaste vergunning of nog langer bedreigd worden door AZ-supporters.

Winkelier M. van Til, die voorzitter was van de winkeliers, trok vorige week maandag al zijn conclusies: hij trad af wegens aanhoudende bedreigingen aan zijn adres op de websites AZ-Alkmaar en AZ-fanpage. Bovendien belaagde een harde kern van tachtig AZ-supporters een paar weken geleden zijn meubelzaak. De ME moest eraan te pas komen om winkelpersoneel en klanten te ontzetten. Enige tijd later werden de ruiten van de zaak ingegooid. ,,Ik kon dit mijn gezin niet meer aandoen'', verklaarde Van Til. De politie onderzoekt de zaak. Winkelier H. Jong was al eerder teruggetreden als voorman van de winkeliers, omdat ook hij dagelijks werd bedreigd (,,Jong kan zijn kist alvast bestellen''). De bedreigingen zijn inmiddels van de websites afgehaald.

Voor Scheringa komt het overstag gaan van de winkeliers op het juiste moment, want de tijd begon te dringen. Hij zei in zijn nieuwjaarsrede dat voetbalclub AZ failliet gaat als hij niet op 1 maart kan beginnen met de bouw van het nieuwe stadion. Als de winkeliers nu wéér bezwaar hadden gemaakt tegen de bouwvergunning nadat de rechter hun onlangs gelijk gaf in de eerste bezwaarprocedure zou die procedure pas na 1 maart rond zijn. En dan zou Scheringa, zo heeft hij de winkeliers te kennen gegeven, de ,,stekker uit AZ trekken''. Scheringa is multimiljonair en directeur-eigenaar van onder meer kredietverschaffer Frisia. Gevraagd om een reactie, gisteren aan de telefoon, verbrak hij de verbinding.

Om het voetbal te financieren, wil Scheringa een groot winkelcentrum in het stadion. Ook mag hij 125 koopwoningen bouwen in het centrum van de stad, op de plek van het oude, te slopen, AZ-stadion. Die grond heeft hij van de gemeente gekocht voor 1 euro, terwijl die volgens lokale makelaars 13,5 miljoen euro waard was ten tijde van de transactie. De 600 winkeliers dienden hierover afgelopen zomer een klacht in bij de Europese Commissie, wegens oneigenlijke overheidssteun; een klacht die zij nu intrekken, zo hebben ze vrijdagavond toegezegd. Maar het onderzoek van de Europese Commissie loopt al. De Commissie heeft de gemeente Alkmaar opgedragen een taxatierapport te laten opstellen over de waarde van die grond die ze voor 1 euro verkocht. Normaal gesproken is er bij zo'n grondtransactie al een taxatierapport, omdat opstelling ervan verplicht is.

Brussel onderzoekt sinds eind vorig jaar verscheidene gevallen van oneigenlijke overheidssteun aan Nederlandse voetbalclubs. Gemeenten als Den Haag, Eindhoven en Maastricht zouden miljoenensubsidies hebben verstrekt aan clubs zonder daarvan in Brussel melding te maken.

Over de deal in Alkmaar verklaarde de verantwoordelijk wethouder, C. van Vliet (PvdA), vorig jaar in deze krant dat ,,er helemaal geen toestemming van de EU nodig'' was. De gemeente wil AZ graag voor de stad behouden, zo heeft het stadsbestuur keer op keer laten weten. ,,Het maatschappelijk belang van de voetbalclub is groot, voor iedereen in Alkmaar. Het trekt mensen uit de wijde omgeving naar onze stad'', aldus Van Vliet destijds. Anderhalf jaar geleden dreigde Scheringa in de lokale media de club naar Zaanstad (AZ is een afkorting voor Alkmaar Zaanstreek) te verhuizen als hij geen nieuw stadion mocht bouwen aan de rand van Alkmaar. Dat zou razende supporters opleveren en dat wilde de gemeente niet.

Het was vorige week dan ook de burgemeester van Alkmaar, M. van Rossen, die de winkeliers opriep te praten met AZ en het geschil op te lossen. Toen dat mislukte, benoemde zij drie onafhankelijke bemiddelaars, onder wie oud-staatssecretaris van Defensie H. van Hoof. Maar die ondernemers hadden toch een geschil met de gemeente zelf, die de bouwvergunning had verleend? ,,Wij bemoeien ons niet met de discussie tussen AZ en de winkeliers. Alleen wilden we dat het conflict werd opgelost'', zegt de woordvoerder van de gemeente desgevraagd. ,,We hadden het jammer gevonden als Scheringa was gestopt met AZ.'' AZ, zegt hij, hoort bij Alkmaar.

Er zijn nog twee scenario's die roet in het eten kunnen gooien voor AZ. Eén is dat de Europese Commissie alsnog oordeelt dat de gemeente Alkmaar de voetbalclub oneigenlijke overheidssteun heeft gegeven. Dan moet Scheringa alsnog de werkelijke waarde van de grond betalen aan de gemeente. Het tweede scenario is dat grote institutionele beleggers die ook geld hebben geïnvesteerd in de lokale middenstand, zoals Rodamco, geen genoegen nemen met de vrijdagavond gesloten overeenkomst. Zij zouden volgens ingewijden op eigen houtje nog een bezwaarprocedure kunnen beginnen tegen de bouwvergunning.