Ook in Istanbul laat de politie op zich wachten

De oordopjes waren mijn redding. Daardoor sliep ik heerlijk en hoorde ik niet hoe dieven het slot van mijn voordeur forceerden en alle waardevolle spullen uit de woonkamer meenamen. ,,Wees maar blij'', zei later een Turkse vriend die altijd het positieve van elke situatie probeert te zien. ,,Turken raken snel in paniek. Als jij uit je slaapkamer was gekomen en de dieven had gezien, hadden die je misschien wel in elkaar geslagen.''

Maar blijheid was wel het laatste toen ik de ravage zag die de dieven hadden aangericht: computer, mobiele telefoon, zonnebril, het was allemaal weg, weg, weg. Wat mij restte was slechts de politie te bellen om de inbraak te melden.

Toen ik de hoorn van de telefoon nam, besefte ik ineens dat deze inbraak tegelijk een uitgelezen kans was om de Turkse aanpak van de criminaliteit met de Nederlandse te vergelijken. Zou de Turkse politie anders reageren dan de Nederlandse? Is er net zo weinig aandacht voor slachtoffers van misdrijven in Turkije zoals dat (als ik de pers mag geloven) in Nederland is? Kortom: is qua criminaliteit Istanbul een andere stad dan, pakweg, Rotterdam?

De eerste tekenen wezen daar niet op. Nadat mijn assistent, die in allerijl naar mijn huis was gekomen, het alarmnummer van de politie drie keer vruchteloos had gebeld, nam ik zelf de telefoon ter hand. ,,Wanneer komen jullie (krachtterm)'', zei ik, toen we al twee uur op de inbraakpolitie zaten te wachten. ,,Hoe moet ik dat nou weten?'' schreeuwde de telefonist al even geïrriteerd terug. ,,Wacht maar, ik weet het ook verder niet.''

Dat antwoord ergerde me dusdanig dat ik direct naar buiten rende. En zo stond ik midden op straat op Taksim in het holst van de nacht, met mijn blote voeten in slippers en een winterjas over mijn pyjama heen. Normaal zijn taxichauffeurs tuk op klandizie, maar toen ze mij zo zagen reden ze allemaal door. De eerste de beste politieauto die langskwam, stopte wel. ,,Gaat alles goed met u, meneer?'' vroeg de agent ietwat achterdochtig. Toen ik hem van de inbraak vertelde, belde hij direct met het bureau. Toch duurde het uiteindelijk zo'n vier à vijf uur nadat ik de inbraak had ontdekt, tot de politie kwam. De eerste conclusie was duidelijk: tussen Istanbul en Rotterdam is uiterst weinig verschil.

En hoe gedroeg de politie zich? Krijgen ze af en toe net als hun Nederlandse collega's cursussen hoe ze moeten omgaan met mensen die in paniek zijn? De twee dienders die middenin de nacht in mijn huis kwamen, gedroegen zich voortreffelijk. Ze stelden mij gerust, namen vingerafdrukken en schreven direct een proces-verbaal. Maar toen mijn assistent de volgende ochtend met het politiebureau op Taksim belde om te vragen of er al resultaat was, liet de agent die de telefoon beantwoordde een lelijke steek vallen. Hij is een kennis van een kennis van mijn assistant en houdt er om onverklaarbare redenen uiterst bizarre opvattingen over mijn privé-leven op na. ,,Ik weet er alles van'', zei hij tegen mijn assistent toen die over de inbraak begon. ,,Ik heb het rapport voor mij liggen.'' Hij barstte in lachen uit. ,,Die travestiet heeft een verkeerd vriendje meegenomen en die heeft zijn huis leeggehaald.'' Toen mijn assistent dat vertelde voelde ik mij, denk ik, net zo gekwetst als de mensen in Rotterdam die na een misdrijf op het politiebureau te horen krijgen dat ze twee weken moeten wachten voordat ze aangifte kunnen doen. Wederom scoorden Rotterdam en Istanbul gelijk. (Voor de goede orde: die maandag bleek dat de dieven ook de deur van mijn buurvrouw hadden geprobeerd te forceren, maar haar slot was net iets steviger. Het waren dus onbekenden).

Maar was deze inbraak nu uitzondering of regel? Anders gezegd: is Istanbul als stad inmiddels net zo crimineel als Rotterdam dat is? Toen de politieagent mijn aangifte opnam, liet hij zijn walkietalkie aanstaan. En zo hoorde ik een urenlange litanie van urbane ellende: ruzies, steekpartijen, diefstal en ga maar door, ga maar door. ,,Taksim is een vuilnisvat'', zei een buurman van mij een dag later ietwat verbaasd. ,,Weet je dat nu nog niet?'' Wat voor vuilnisvat het is, kwam ik al snel te weten na enig rondvragen. In het flatgebouw tegenover mij, vertelde een van mijn buren, kreeg een klant ruzie met de Russische hoer die hij zijn huis had binnengehaald. Zij viel, onder nog steeds onduidelijke omstandigheden, van het balkon. De politie kon haar stoffelijke resten van de straat bij elkaar schrapen. Ook heb ik mij inmiddels laten vertellen dat een van de broodjesverkopers in mijn straat na zonsondergang ook vrouwenvlees op het menu heeft staan. In Taksim-park, vijf minuten lopen van mijn huis, wordt gedeald en gehandeld bij het leven. En verderop richting Tasksim zit een groot bordeel. ,,Ik ben er wel eens geweest'', zegt een getrouwde vriend. ,,De bazin kijkt tv met haar twee kinderen terwijl er in de peeskamers wordt gewipt. Toen ik met mijn dame naar de peeskamer liep, riep ze me terug. `Krijge de kindre geen geld voor een beetje sjokla', vroeg ze met een zwaar accent'', vertelt hij.

,,Weet je wat jouw probleem is?'' zegt een negentienjarige vriend die altijd bereid is mij een wijze les te leren. ,,Jij denkt dat Turkije onschuldiger is dan Nederland. Maar in elke grote stad heb je rotzooi, of het nu Istanbul is of Rotterdam.''