Onkreukbaar

Steeds meer mensen zeggen vandaag de dag verveeld dat er in Nederland vorig jaar helemaal niets is gebeurd. Wat een onzin. Och ja, een revolutie was het niet. Het Binnenhof staat er nog, de treinen rijden nog steeds niet op tijd en de dames en heren politici hebben zich wonderbaarlijk snel aangepast aan de wetten van de televisiedemocratie, die ze bij de vorige campagne nog niet allemaal even goed onder de knie hadden.

Maar om nou vol te houden dat er niets is gebeurd? Wanneer dan eigenlijk wél?

Wat er gebeurd is, is dit: de sluier van gezelligheid is van Nederland weggetrokken. Dat heeft zo zijn voor- en zijn nadelen. Nederland is opener, maar ook harder geworden, eerlijker, maar ook onbeschofter. Dat was natuurlijk een sluipend proces, maar vorig jaar werd het opeens pijnlijk zichtbaar. Je kunt het betreuren of toejuichen, maar ontkennen kun je het niet.

Sommige dingen zijn we scherper gaan zien. Deze M heeft er twee voorbeelden van. Neem de schimmige wereld van de illegaal, die we bij voorkeur negeren, totdat we iemand zoeken voor de verbouwing van ons nieuwe huis. Het is ook heel makkelijk hem over het hoofd te zien, want de illegaal houdt zich begrijpelijkerwijs muisstil. Hij sluipt op kousenvoeten door onze samenleving.

Heel wat rumoeriger gaat het toe op de spoedeisende hulp van een groot Rotterdams ziekenhuis, waar de adrenaline van de opgewonden boze burger tegen de muren spat. Hij wil geholpen worden, en wel onmiddellijk, en 'de spoed' wordt door de ongeduldige klanten steeds vaker gebruikt als een veredelde pleisterplakker. Het is een wonder dat daar nog mensen willen werken.

Soms verlang ik opeens enorm naar de Oude Politiek. Niet die van Kok en Melkert, en ook niet die van de lachebekjes van Paars I, maar naar die van Max van der Stoel. In de eerste

aflevering van een serie Tafelgesprekken van Bas Heijne vertelt Van der Stoel dat hij er nog steeds onder lijdt dat hij lang geleden, in 1973 om precies te zijn, zonder het te weten de Tweede Kamer heeft voorgelogen. Voor hem een doodzonde. Een onkreukbare idealist.

Maar ja, hij doet het niet op de buis.