Liquidaties

Bij de begrafenis van de Amsterdamse onderwereldfiguur Cor van Hout, die vorige week om het leven werd gebracht, was gekozen voor een klassieke lijkkoets met paarden. Een onmiskenbaar onderscheid met het gemotoriseerde cortège van Hell's Angels bij de begrafenis van Sam Klepper, dat drie jaar geleden voor enige verontwaardiging in de samenleving zorgde. Met name vanwege het politie-escorte. Dat bleef nu achterwege. Bij alle verschillen was de teneur echter hetzelfde, een ostentatief – en misplaatst – vertoon van de onderwereld.

Is Nederland in de greep geraakt van de georganiseerde misdaad? De misdaadonderzoekers benaderen deze vraag tegenwoordig met meer omzichtigheid dan pakweg tien jaar geleden, toen aan de hand van 600 misdaadgroepen een schrikbeeld werd opgehangen van Italiaanse of Amerikaanse toestanden. Vergelijkingen met de spreekwoordelijke `octopus' of strak georganiseerde misdaadpiramides gaan mank, luidt de boodschap van de tweede voortgangsrapportage van het wetenschappelijk onderzoekscentrum van Justitie, die eind vorig jaar verscheen. Het gaat meer om wisselende contacten.

De criminele activiteiten – en omzetten – zijn bepaald niet te verwaarlozen. Maar het totaalbeeld is toch vooral dat van een in zichzelf gesloten wereldje, dat de confrontatie zoveel mogelijk mijdt en ook niet echt probeert door te dringen in de `bovenwereld'. Zonder liquidaties – een klassiek kenmerk van georganiseerde criminaliteit – gaat het echter niet, al is het bij moorden binnen het criminele circuit vaak moeilijk precies te zeggen wat erachter zit. Het ophelderingspercentage is niet florissant. Toch lijkt het aantal liquidaties volgens het onderzoekscentrum de laatste tien jaar redelijk stabiel. Evengoed had Amsterdam alleen al het afgelopen jaar te maken met zeven liquidaties en wist de politie naar eigen zeggen nog zo'n negentien dreigende criminele afrekeningen te verijdelen.

Een houding van `laten ze elkaar maar opruimen' is begrijpelijk, maar niet op zijn plaats. Al was het alleen vanwege het gevaar voor omstanders bij de steeds openlijkere aanslagen. Criminele afrekeningen vergen de volledige aandacht van de politie, omdat zij een belangrijke indicator zijn voor ontwikkelingen binnen de georganiseerde misdaad. Wat dit betreft is het opmerkelijk dat een team van vijftien rechercheurs is gezet op de zaak-Van Hout, terwijl het korps Amsterdam-Amstelland enkele weken geleden samen met de nationale recherche in oprichting 150 man mobiliseerde voor een ontvoerd jongetje. De belangrijkste reden om liquidaties hoog te blijven opnemen werd op de televisie kernachtig onder woorden gebracht door de voormalige Amsterdamse recherchechef Sietsma: ,,Het blijven mensenlevens.''