Hulp aan huis voor de hometrainer

Hoe vaak komen thuisfitnessapparaten onder het bed vandaan? Daphne van Paassen sprak met een personal trainer die graag bij de mensen thuis komt om ze te motiveren.

De professor aan de Technische Universiteit Delft kocht zijn roei-apparaat om van zijn buik af te komen. Na een paar weken fanatiek trainen, was hij nog geen gram afgevallen en hij verveelde zich kapot op het ding: ,,De tijd kruipt als je niet echt op het water zit, het geklots van de spanen in het water hoort en het landschap voorbij ziet trekken.'' Inmiddels staat zijn roeier alweer een half jaar ongebruikt op zolder.

Wendy wilde met een airwalker (waarmee je boven- en onderlichaam tegelijk traint in een soort langlaufbeweging) weer ,,een beetje in vorm komen'' na de geboorte van haar tweede kind. Als parttime werkende moeder leek het haar handig om thuis te trainen om zo haar eigen tijd te kunnen indelen. Na een paar maanden kreeg ze last van bekkeninstabiliteit en daarna heeft ze het nooit meer opgepakt.

Het lijkt het onvermijdelijke lot van het thuisfitnessapparaat: na een paar maanden benut de gebruiker vooral de handige inklapfunctie waarmee het apparaat `in een wip onder het bed is op te bergen'. Toch worden er ieder jaar weer meer apparaten verkocht. In deze tijd van het jaar zelfs twee maal zoveel als in andere seizoenen: mensen willen de decembermaand-kilo's eraf trainen, hebben zich bij de jaarwisseling vast voorgenomen nu echt tien kilo te gaan afvallen of enkel voor de gezondheid meer te gaan bewegen.

Volgens bewegingswetenschapper aan de Universiteit van Tilburg Hugo van der Poel heeft die populariteit van het thuisfitnessapparaat alles te maken met de fitnesstrend die in de jaren negentig ontstond en die op zijn beurt te verklaren is uit de toenemende individualisering van de sport. ,,Mensen hebben het steeds drukker gekregen, hebben sinds een aantal jaar minder vrije tijd en delen hun leven flexibeler in. Ze zijn steeds minder bereid lid te worden van een sportvereniging omdat die je zo vastleggen.'' Verenigingssporten als voetbal, volleybal of hockey leggen het af tegen solosporten als hardlopen en fitness, die je kunt beoefenen op de plaats en de tijd die jou uitkomen.

Daarmee verandert ook de aard van de sport. Sport is geen sport meer, geen competitie met anderen in een sociaal verband, maar een vorm van recreatie. De solosporter is – behangen met stopwatches en hartslagmeters – voortdurend in competitie met zichzelf. ,,Mensen doen nu aan sport om aan hun gezondheid te werken of om af te vallen'', constateert Van der Poel. De overheid draagt dat ook uit: in de sportnota van 2001 van het ministerie van VWS staat dat bijvoorbeeld 55 procent van de Nederlanders te weinig beweegt en dat de overheid hen moet aansporen tot sporten om stijging van de ziektekosten en ziekteverzuim te voorkomen. Van der Poel: ,,Als je alleen voor je gezondheid sport of om af te vallen, gaat dat veel efficiënter op een ergometer dan met handbal. De meter geeft bovendien precies je conditie of het calorieënverbruik aan.'' In teamsporten zit immers een heleboel loze tijd: wachten op de bal, vaardigheden oefenen. ,,En als het dan toch alleen om efficiëntie gaat, waarom zou je dan nog naar de sportschool gaan; dat kost maar reistijd.''

TE VEEL VRIJHEID

Het fitnessapparaat thuis geeft echter zoveel vrijheid dat het zich weer tegen de sporter keert. De volleybaltraining op dinsdagavond om 21.30 uur was wel hinderlijk bindend – je laat een heel team niet makkelijk in de steek – maar ook een goede stok achter de deur. Die stok heb je bij thuissporten niet, waardoor het moelijk vol te houden is.

Sportcoach Maarten Schaapherder durft de schatting wel voor zijn rekening te nemen dat 95 procent van de mensen die een fitnessapparaat aanschaffen, het niet volhoudt. ,,Eerst verhuist het toestel van de voor- naar de achterkamer, dan naar zolder, de garage en uiteindelijk staat het op internet te koop aangeboden `wegens ruimtegebrek'.''

George Helenklaken, eigenaar van Helisport, is een van de weinige verkopers van fitnessapparatuur die het probleem erkent. Hij heeft er dan ook een oplossing voor bedacht. ,,Waarom gaat het fout?'', vraagt Helenklaken retorisch. ,,Waarschijnlijk wil zo iemand afvallen, want zestig procent van de mensen die zo'n ding kopen, doet dat om af te vallen. De eerste weken gaan ze als een bezetene op dat ding trainen. Maar dan val je helemaal niet af. Als je je in het zweet traint is het lichaam niet in staat om vet af te breken. Je spreekt je directe energiebronnen aan, waardoor je als je van het toestel stapt, barst van de honger. Iemand die dat apparaat kocht om af te vallen, raakt zwaar gedemotiveerd, want hij valt niet af.''

PEPTALK

De thuissporter die net vol goede moed een hometrainer, elliptical (soort langlaufapparaat) of roeier heeft gekocht, hoeft zich echter niet te laten ontmoedigen. Er is een manier om aan het doemscenario te ontkomen. Verschillende bedrijven proberen `een stok achter de deur' te leveren die de zo gewaardeerde vrijheid niet aantast. Zo geeft Helisport sinds enige tijd bij ieder apparaat dat ze verkopen gratis online begeleiding die bestaat uit adviezen van een instructeur, trainingsschema's en peptalk-e-mails. De schema's worden steeds aangepast, waardoor er steeds weer een nieuw doel is.

Ook sportcoach Schaapherder zag werk liggen. Via het bedrijfje ViveActive, kunnen mensen een personal trainer inhuren om hen thuis te begeleiden. Behangen met allerlei fitnesstoebehoren komt de coach bij je thuis om een trainingadvies op maat te maken dat gebaseerd op leeftijd, gewicht, conditie en trainingsdoel. Ook hij houdt online contact of past trainingsschema's schriftelijk aan en hij komt gemiddeld een keer per maand langs. Schaapherder: ,,Dat bezoekje motiveert natuurlijk wel, maar belangrijker is dat we samen met iemand proberen uit te zoeken wat hij leuk vindt om te doen en wat voor hem de beste manier is om sport in zijn leven in te passen, waardoor hij het volhoudt. Je kunt beter een toestel kiezen waarop je het leuk vindt om te trainen, dan een apparaat dat eigenlijk te veel van je vergt maar wel alle spiergroepen in één keer traint.''

Kathy van der Laar, fulltime consultant en moeder van twee kleine kinderen, wilde thuis sporten omdat ze het ontzettend druk heeft en eigenlijk alleen op onmogelijke tijden iets kan doen. ,,Ik zocht naar een flexibele oplossing, maar ken mezelf: ik zou ook moeten zorgen voor een beetje begeleiding, iemand die er een continuïteit in zou brengen.'' Ze nam de personal trainer in de arm. En hoewel ze er vast van overtuigd was dat ze een roeier wilde, sport ze nu al een maand of vijf, drie keer per week op de hometrainer, aangevuld met grondoefeningen. ,,Niet altijd op dezelfde tijden, maar wel heel trouw.''