Bush en Blair overtuigen elkaar in kwestie-Irak niet

De Amerikaanse president Bush en de Britse premier Blair hebben gisteren geen nieuw gezamenlijk standpunt naar buiten gebracht over de wenselijkheid van verdere VN-inspecties in Irak.

Bush verklaarde na hun ontmoeting in Washington opnieuw dat ,,de kwestie [Irak] zijn ontknoping nadert binnen weken, geen maanden'' en hij zei dat de Verenigde Staten zich zullen ,,verzetten tegen iedereen die het proces maanden wil rekken''.

Blair heeft eerder gezegd dat de VN-inspecteurs ,,tijd en ruimte'' moeten hebben om hun inspecties te voltooien en een grondig oordeel te vellen over Iraks ontwapening. Hij zei eerder gisteren dat aan de inspecteurs ,,geen arbitraire tijdschema's'' moeten worden opgelegd. Hoewel Bush hem dezelfde formule – ,,weken, geen maanden'' – in de mond legde, zei Blair niet dat hij zijn eerdere standpunt had gewijzigd.

Bush hield de mogelijkheid van een tweede VN-resolutie open om ingrijpen goed te keuren, maar alleen ,,als teken dat de internationale gemeenschap ontwapening van Irak serieus neemt''. Blair herhaalde het oordeel van VN-inspecteur Hans Blix dat Saddam Hussein niet volledig meewerkt aan inspecties. ,,Het oordeel nu moet zijn dat Saddam Hussein resolutie 1441 schendt'', waarin de internationale gemeenschap hem ,,een laatste kans gaf'' te ontwapenen. De crisis is daarom volgens hem ook een ,,test'' voor de internationale gemeenschap die ,,bijeen moet komen en duidelijk maken dat Saddams weigering onacceptabel is''. Zonder een tweede resolutie te noemen zei Blair te verwachten dat een dergelijke uitspraak er zal komen.

De uitspraken van beide leiders vallen samen met twee opiniepeilingen waaruit blijkt dat meer dan 80 procent van de Amerikanen een VN-mandaat noodzakelijk acht voor militair ingrijpen in Irak. Die cijfers stemmen grofweg overeen met de publieke opinie in Europa. Blair heeft eerder duidelijk gemaakt een sterk belang aan zo'n tweede resolutie te hechten omdat ingrijpen zonder VN-mandaat de geloofwaardigheid van de VN bedreigt en leidt tot transatlantische verdeeldheid. Frankrijk heeft impliciet met een veto in de V-raad gedreigd.

De Bush-Blair-top zou aanvankelijk worden gehouden in Camp David, het presidentiële buitenverblijf buiten de hoofdstad. Het slechte weer maakte helikoptervluchten onmogelijk; daarom overlegden de twee chefs gistermiddag in het Witte Huis.

ACHTERGROND pagina 5

    • Hans Steketee
    • Marc Chavannes