`Venezuela is helemaal kapotgestaakt'

De bijna twee maanden oude staking in Venezuela is aan het verwateren. Maar het land is er zwaar gehavend uitgekomen. Nederlandse zakenmensen in Caracas houden hun hart vast voor wat komen gaat.

Na acht weken wordt de staking die Venezuela platlegde langzaam maar zeker gebroken. De olieproductie stijgt weer, meer winkels en restaurants openen hun deuren en vanaf maandag zijn ook de banken weer in vol bedrijf. President Hugo Chávez lijkt aan de winnende hand te zijn. Maar het land is opgescheept met grote puinhopen.

Dat is in het kort de balans zoals die valt op te maken na een periode waarin vanaf 2 december een wonderlijke coalitie van vakbonden, werkgevers, politieke oppositie, media en de top van de staatsoliemaatschappij PdVSA alles op alles zette om via acties een referendum en zo een nieuwe president af te dwingen. Maar Chávez blijft zitten en nu liggen beide kampen vrijwel knock out in de ring.

,,Iedereen heeft verloren. Het land is kapotgestaakt. Venezuela ligt volledig in de kreukels'', zegt de 36-jarige Nederlandse ondernemer Laurens Trebes. Acht jaar lang deed hij in Caracas naar eigen zeggen voortreffelijk zaken als exportmanager van veel Nederlandse bedrijven en laatstelijk vooral als verkoper van linoleumvloeren via zijn firma Revimex. Maar nu doet hij in Caracas het licht definitief uit. Hij vertrekt met zijn Venezolaanse vrouw en twee dochtertjes naar Spanje.

,,Ik hoop dat ik nog op tijd wegkom, voordat de echte grote plunderingen gaan beginnen. Want iedereen is hier door zijn geld heen. En, zoals mijn moeder altijd zei, honger en liefde gaan niet samen. Die Chavistas (de veelal arme aanhangers van de president, red.) zijn bereid hun leven te geven voor die knakker. Ik voorzie keiharde rellen en duizenden doden'', zegt Trebes.

In 2001 draaide Revimex – veertig man personeel – nog een omzet van twee miljoen dollar, waarover een nettowinst van 25 procent werd gemaakt. Maar de laatste drie maanden verkocht het bedrijf van Trebes – die naar eigen zeggen neutraal staat in het uiterst gepolariseerde politieke conflict – helemaal niets meer. Als hij het waagde zijn bedrijf te openen, werd het gebouw met verfballen beschoten. Trebes werd ervan beschuldigd een `stakingsbreker' te zijn.

Een vierkante meter vloerbedekking kostte de Venezolaanse klant van Revimex een jaar geleden nog zo'n 14.000 bolívar, ongeveer 20 euro. Inmiddels is die prijs bijna vier keer zo hoog. ,,Als iemand nu überhaupt nog een vloer wil leggen, koopt hij liever een goedkoop Venezolaans keramisch tegeltje'', merkt Trebes.

Schrale troost: Revimex is bepaald niet het enige bedrijf dat de staking niet overleeft. De Nederlandse ambassadeur in Caracas, Dick den Haas, zegt dat de kamers van koophandel becijferen dat er in de eerste zes maanden van dit jaar in Venezuela zo'n 25.000 bedrijven hun deuren zullen moeten sluiten. De grote Nederlandse banken in Venezuela, ABN Amro en ING, ,,zijn op sluiten na dicht'', zegt de ambassadeur.

Deze week heeft de Nederlandse ambassade besloten dat de eigen staf weer op volle sterkte kan gaan draaien. Uit angst voor een ,,acute sociale explosie'' waren een deel van het personeel en familie in december naar Nederland gestuurd. Die alarmfase is voorlopig teruggedraaid, al blijft het advies aan Nederlandse toeristen om het 24 miljoen inwoners tellende land volledig te mijden. ,,Het blijft onstabiel'', zegt de ambassadeur. ,,Het land loopt misschien niet meer recht op de afgrond af, maar wel nog gevaarlijk dicht langs de rand. Wat zich hier afspeelt is van een onbeschrijflijke dramatiek'', aldus de diplomaat.

Ook de voorzitter van de Venezolaans-Nederlandse kamer van koophandel, Titus van den Oever (53) – al 23 jaar importeur van Nederlandse kazen, bloemen en snoepjes van Van Melle – zit werkloos thuis. Hij klust wat aan zijn woning en het enige dat hij op kantoor doet is het via internet volgen hoe de buitenlandse media verslag doen van de gebeurtenissen in zijn land. Het is een bikkelhard gevecht. ,,De rijke elite staat eenvoudigweg niet toe dat ook de armere mensen meer profiteren van de rijkdommen in dit land'', zegt Van den Oever, die sympathie koestert voor Chávez. ,,Er staat ons nog heel wat economische ellende te wachten.''

De regering van Chávez, die vier jaar geleden aantrad, heeft deze week besloten de deviezenhandel goeddeels stil te leggen. Alleen voor de import van noodzakelijke goederen als meel of medicijnen kunnen nog dollars worden aangekocht. Die maatregel heeft geleid tot een enorme vraag naar dollars op de zwarte markt. Kostte een dollar een dik jaar geleden nog 750 bolívar, nu is de koers gestegen tot zo'n 2.500. Flinke prijsverhogingen liggen in het verschiet.

Toch is Van den Oever nog relatief optimistisch. De armen zullen nog armer worden, maar dat kunnen ze verdragen, meent hij. ,,De Chavistas zijn ontzettend gemotiveerd om hun president te steunen. De oppositie bestaat uit verwende kinderen. Hun strijd is modieus en oppervlakkig en zal daarom snel vervlakken.''

    • Marcel Haenen